تهویۀ ششی

آکادمی کنکور- تهویه ششی


تهویۀ ششی
تهویۀ ششی شامل دو فرایند دم و بازدم است. برای درک چگونگی دم و بازدم، لازم است ابتدا با ساختار و عمل شش ها آشنا شویم.



ساختار شش‌ها

 

شش ها درون قفسۀ سینه و روی پردۀ ماهیچه ای دیافراگم قرار دارند. شش چپ به علت مجاورت با قلب، از شش راست قدری کوچک تر است. بیشتر حجم شش ها را کیسه های حبابکی به خود اختصاص داده اند و ساختاری اسفنج گونه را به شش میدهند. مویرگ های خونی فراوان، که اطراف کیسه های حبابکی را همچون تار عنکبوت احاطه کرده، دیگر جزء فراوان در شش ها است. بنابراین شش را می توان عمدتاً مجموعه ای از لوله های منشعب شونده، کیسه های حبابکی و رگ ها دانست که از بیرون توسط یک بافت پیوندی احاطه شده است.
نکته: شش راست دارای ۳ لوب و ۲شیار و شش چپ ۲ لوب  و یک شیار دارد.
هر یک از شش ها را پرده ای دو لایه به نام پردۀ جنب فراگرفته است. یکی از لایه های این پرده، به سطح شش چسبیده و لایۀ دیگر به سطح درونی قفسۀ سینه متصل است. درون پردۀ جنب، فضای اندکی است که از مایعی به نام مایع جنب، پر شده است. فشار این مایع از فشار جو کمتر است و باعث می شود شش ها در حالت بازدم هم نیمه باز باشند.

آکادمی کنکور- زیست دهم-تهویه ششی-ساختار شش ها
در صورتی که قسمتی از قفسه سینه سوراخ شود شش ها جمع می‌شوند.
نکته : بیشتر حجم شش‌ها را حبابک‌ها به خود اختصاص داده است.
نکته : قفسه‌ی سینه در حفاظت از شش‌ها، قلب، تیموس و کلیه‌ها نقش دارد.(البته این نقش در کلیه هاکمتر است چون تنها دو دنده‌ی پایینی از بحش بالایی کلیه محافظت می‌کند.)


نکته: لایه‌ی بیرونی مجاری تنفسی، لایه‌ بیرونی لوله ‌ی گوارش، لایه بیرونی قلب، و کپسول اطراف کلیه بافت پیوندی وجود دارد.
نکته : جنس پرده‌ی جنب همانند لایه بیرونی قلب و کپسول کلیه بافت پیوندی متراکم است.
نکته: لایه بیرونی قلب مانند پرده‌ی جنب دو لایه دارد.در قلب بین پیراشامه و برون شامه فضایی هست که با مایعی آبکی (مایع آبشامه ای) پر شده است. این مایع نیز ضمن محافظت از قلب، به حرکت روان قلب کمک می‌کند.(فصل ۴)



دم و بازدم

دم و بازدم
شش‌ها دو ویژگی مهم دارند:
  پیروی از حرکات قفسۀ سینه و  کشسانی. 
هنگامی که قفسۀ سینه منبسط می‌شود شش‌ها نیز منبسط می‌شوند. در نتیجه، فشار هوای درون شش‌ها کم شده، هوای بیرون به درون شش‌ها کشیده می‌شود. چرا ؟ چون طبق قانون انتشار همیشه هوا از جای با فشار زیاد به جای با فشار کم منتقل می‌شود. اما باید توجه داشت که به علت ویژگی کشسانی، شش‌ها در برابر کشیده شدن، مقاومت نیز نشان میدهند و تمایل دارند به وضعیت اولیۀ خود باز گردند. ویژگی کشسانی شش‌ها در بازدم نقش مهمی دارد. 

دم
دم، فرایندی است که درنتیجۀ افزایش حجم قفسۀ سینه رخ می دهد. در این رویداد، دو عامل دخالت دارد. 
  ماهیچۀ دیافراگم (میان بند) که در حالت استراحت، گنبدی شکل است اما وقتی منقبض می شود، به حالت مسطح در می‌آید.
نکته : دیافراگم پرده‌ای ماهیچه‌ای است که در همه پستانداران فضای قفسه سینه را از حفره‌ی شکمی جدا می‌کند.
  انقباض ماهیچه های بین دنده ای خارجی که دنده ها را به سمت بالا و جلو جابه جا می کند و جناغ را به جلو می راند.
 در تنفس آرام و طبیعی، دیافراگم نقش اصلی را بر عهده دارد. در دمِ عمیق، انقباض ماهیچه های ناحیۀ گردن نیز، به افزایش حجم قفسۀ سینه کمک می‌کند.

آکادمی کنکور- زیست دهم- دم و بازدم
چگونگی دم :

پس طی دم ماهیچه‌ دیافراگم منقبض می‌شود و به صورت مسطح در می‌آید همینطور ماهیچه‌های بین دنده‌ای خارجی دنده‌ها را به سمت جلو و بالا می ‌برند و جناغ به جلو میاد با اینکار حجم قفسه سینه بزرگ میشه. گفتیم شش‌ها به واسطه دو لایه جنب به سطح درون قفسه متصل هستند و به تبعیت از افزایش حجم قفسه‌ی سینه شش‌ها هم حجیم می‌شن . با حجیم شدن شش، فشار گاز درون شش‌ها از فشار گاز اتمسفر کمتر میشه.و طبق قانون انتشار هوا از جای با فشار بیشتر(اتمسفر) به جای با فشار کمتر(شش‌ها) منتشر می‌شود.(دقت کنید که فشار مایع جنب همیشه از فشار اتمسفر کمتر است ولی فشار درون شش‌ها می‌تواند از فشار هوا کمتر یا بیشتر شود .)
نکته: طبق توضیحات بالا دم با انقباض ماهیچه ها صورت می‌گیرد پس برای دم، ما انرژی صرف می‌کنیم(برخلاف بازدم عادی)
 
بازدم
با به استراحت در آمدن ماهیچۀ دیافراگم و ماهیچه های بین دنده ای خارجی، و بر اثر ویژگی کشسانی شش ها، حجم قفسۀ سینه و در نتیجه، حجم شش ها کاهش می یابد وهوای درون آنها به بیرون رانده می شود که به آن باز دم می‌گویند. در بازدم عمیق، انقباض ماهیچه های بین دنده ای داخلی و نیز ماهیچه های شکمی، به کاهش حجم قفسۀ سینه کمک می‌کند.
نکته: طبق توضیحات بالا در بازدم عادی انقباض ماهیچه ها نقشی ندارد پس بازدم عادی بدون صرف انرژی انجام می‌شود. ولی بازدم عمیق با انقباض ماهیچه‌های بین دنده‌ای خارجی و شکمی همراه است پس با صرف انرژی انجام می‌شود.
نکته: هوای بازدمی گرم تر ، مرطوب تر و تمیز تر از هوای دمی است زیرا هوایی که وارد دستگاه تنفسی می‌شود مرطوب تر می‌شود و بسیاری از آلودگی ‌های آن توسط موهای بینی و مایع مخاطی مجاری تنفسی به دام می‌افتد همچنین شبکه‌ی مویرگی بینی هوایی که وارد می‌شود را گرم می کند.

 

عوامل تاثیر گذار در دم و بازدم

دم

دم معمولی

انقباض دیافراگم(میان بند)، انقباض ماهیچههای بین دندهی خارجی

دیافراگم مسطح است.

دم عمیق

انقباض دیافراگم(میان بند)، انقباض ماهیچههای بین دندهی خارجی ، ماهیچههای ناحیهی گردن

دیافراگم مسطح است.

بازدم

بازدم معمولی

 

استراحت ماهیچههای دیافراگم و ماهیچههای بین دندهی خارجی

کشسانی ششها

دیافراگم گنبدی شکل است.

بازدم عمیق

استراحت ماهیچههای دیافراگم  ماهیچههای بین دندهی خارجی

کشسانی ششها

انقباض ماهیچه های بین دنده ای داخلی و نیز ماهیچه های شکمی

دیافراگم گنبدی شکل است.

 

نکته: خاصیت پیروی  کردن شش‌ها از حرکات قفسه‌ی سینه هم در دم و هم بازدم نقش دارد ولی خاصیت کشسانی شش‌ها فقط در بازدم نقش مهمی دارد.
نکته: طبق جدول بالا هر گاه ماهیچه‌های بین دنده‌ای و ماهیچه‌های شکمی منقبض شوند حجم ذخیره‌ی بازدمی از شش‌ها خارج می‌شود.


تشریح شش گوسفند

زیست ۱۰- آکادمی کنکور- تشریح شش گوسفند
ویژگی ظاهری: 
 شش به علت دارا بودن کیسه های حبابکی فراوان، حالتی اسفنج گونه دارد. 
 شش راست از شش چپ بزرگ تر است.
 شش راست از سه قسمت یا لپ (لوب) و شش چپ از دو قسمت تشکیل شده است.
 نای در جلو و مری درپشت قرار گرفته است
پیدا کردن سطح پشتی نای : 
غضروفهای نای C شکل اند. این وضعیت باعث می شود که در نای، قسمت دهانۀ حرف C از سایر قسمت ها نرم تر باشد. این قسمت، محل اتصال نای به مری و بنابراین سطح پشتی نای است.
بررسی انبساط پذیری شش ها:
 با یک تلمبه از نای به درون شش ها بدمید و خاصیت انبساط پذیری و قابلیت کشسانی شش ها را مشاهده کنید.
بررسی ساختارهای درونی شش گوسفند:
 نای را از قسمت نرم آن (دهانۀ حرف C) در طول، برش دهید تا به نزدیکی شش ها برسید. در نای گوسفند، قبل از دو نایژۀ اصلی، یک انشعاب سوم هم مشاهده می شود(برخلاف نایژه در انسان) که به شش راست می رود. مدخل این انشعاب و بعد نایژه های اصلی را مشاهده کنید.
نکته : پس به شش راست گوسفند بر خلاف شش انسان دو نایژه وارد می‌شود.


ساختار نایژه در گوسفند : 
بریدن نایژۀ اصلی در گوسفند به سادگی نای نیست و این به علت ساختار غضروف های نایژه است که در ابتدا به صورت حلقۀ کامل و بعد به صورت قطعه قطعه است. در طول نای، مدخل های نایژه های بعدی قابل مشاهده است.(از این نظر نایژه در گوسفند مشابه نایژه در انسان است)


بررسی شش بعد از برش : 
اگر تکه ای از شش را ببُرید، در مقطع آن سوراخ هایی را مشاهده میکنید که به سه گروه قابل تقسیم اند. 
 نایژه ها،  سرخرگ ها و  سیاهرگ ها. لبۀ نایژه ها به علت دارا بودن غضروف، زبر است و به این ترتیب از رگ ها قابل تشخیص است. سرخرگ ها دیوارۀ محکم تری نسبت به سیاهرگ ها دارند و به همین علت، برخلاف سیاهرگ ها دهانۀ آنها حتی در نبود خون هم باز است اما دهانۀ سیاهرگ ها در نبود خون بسته است.
کیسه‌های حبابکی حالت اسفنج گونه به شش‌ها می‌دهد به همین خاطر اگر تکه ای از شش را ببرید و در ظرفی پر از آب بیندازید خواهید دید که روی سطح آب شناور می ماند.


حجم های تنفسی
مقدار هوایی که به شش ها وارد یا از آن خارج می شود به چگونگی دم و بازدم ما بستگی دارد. بنابراین، حجم های مختلفی از هوا را می توان به شش وارد و یا از آن خارج کرد.


اسپیرومتر و اسپیروگرام
 حجم های تنفسی را با دستگاه دَم سنج (اسپیرومتر) اندازه می گیرند. نموداری که دم سنج از دم و بازدم های فرد رسم می کند، دَم نگاره (اسپیروگرام) نامیده می شود. تحلیل دم نگاره در تشخیص درست بیماری های ششی کاربرد دارد.


حجم جاری
به مقدار هوایی که در یک دم عادی وارد یا در یک بازدم عادی خارج می شود حجم جاری میگویند.
حجم جاری حدود 500 میلی لیتر  می باشد. از حاصل ضرب حجم جاری در تعداد تنفس در دقیقه، حجم تنفسی در دقیقه به دست میآید.
هوای مرده
باید توجه کرد که بخشی از هوای دمی در بخش هادی(نای نایژه اصلی، نایژه های کوچکتر، نایژک‌‌ها) دستگاه تنفس می‌ماند و به بخش مبادله‌ای نمی رسد. به این هوا که درحدود 150 میلی لیتر است، هوای مرده می گویند.
نکته : دقت داشته باشید که از ۵۰۰ میلی لیتر هوای جاری ۳۵۰ میلی لیتر به بخش‌های مبادله‌ای شش ها می‌رسد و می تواند با خون تبادل گاز داشته باشد و ۱۵۰ میلی لیتر آن که هوای مرده نامگذاری می‌شود در بخش‌های هادی دستگاه تنفس یعنی( نای،نایژه‌های اصلی،نایژه های کوچکتر، نایژک و نایژک انتهایی باقی می‌ماند).با تنفس بازدم بعدی اولین هوایی که از شش ها خارج می‌شود همین هوای مرده است.
نکته: هوای مرده آخرین هوای وارد شده به دستگاه تنفسی بعد از دم و اولین هوای خروجی از دستگاه تنفسی در هنگام بازدم است.
نکته : هوای مرده به نایژک‌های مبادله‌ای که جزء بخش مبادله‌ای دستگاه تنفس است نمی‌رسد.

دم سنج و دم نگاره
حجم ذخیرۀ دمی
میدانیم که با دم یا بازدم عمیق می توانیم مقدار بیشتری هوا را به شش ها وارد یا از آنها خارج کنیم. 
حجم ذخیرۀ دمی، به مقدار هوایی گفته می شود که می توان پس از یک دم معمولی، با یک دم عمیق، به شش ها وارد کرد. 


حجم ذخیرۀ بازدمی
حجم ذخیرۀ بازدمی، به مقدار هوایی گفته می شود که می توان پس از یک بازدم معمولی، با یک بازدم عمیق از شش ها خارج کرد. 


حجم باقی مانده
حتی بعد از یک بازدم عمیق، مقداری هوا در شش ها باقی می ماند و نمی توان آن را خارج کرد. این مقدار را حجم باقی مانده مینامند. حجم باقی مانده، به ۲ دلیل اهمیت زیادی دارد : 
  باعث می شود حبابک ها همیشه باز بمانند.  تبادل گازها را در فاصلۀ بین دو تنفس ممکن می سازد. پس ما بین دم و بازدم هم تبادل  گاز را در حبابک ها داریم.


نکته: حجم باقی مانده در بخش‌های تبادلی یعنی حبابک‌ها و نایژک مبادله‌ای قرار دارد و این حجم با خون تبادل گاز انجام می‌دهد. ولی هوای مرده برخلاف هوای باقی مانده فقط در بخش‌هادی وجود دارد و تبادل گازی انجام نمی‌دهد.


بررسی حجم‌های تنفسی در دم سنج و دم نگاره: 


ظرفیت حیاتی
به میزان هوایی که پس از یک دم عمیق با یک بازدم عمیق ازشش ها خارج می‌شود ظرفیت حیاتی می‌گویند. پس ظرفیت حیاتی شامل مجموع هوای ذخیره‌ی دمی، حجم جاری و هوای ذخیره‌ی بازدمی است که حدود ۴۷۰۰میلی لیتر می‌شود.


ظرفیت تام
به مجموع ظرفیت حیاتی و حجم باقی مانده ظرفیت تام می‌گویند. این مقدار حداکثر هوایی  است که شش می‌تواند داشته باشد.
با بررسی جدول و نمودار دم نگاره به نکاتی پی میبریم.


  ظرفیت تام > ظرفیت حیاتی>حجم ذخیره‌ی دمی>حجم ذخیره‌ی بازدمی>حجم جاری> حجم مرده

  مثال : فرض می‌کنیم فردی طی یک دم عمیق ۳۵۰۰ میلی‌لیتر هوا وارد دستگاه تنفس کند میزان هوای تبادل شده چقدر است؟
طبق جدول زیر ۵۰۰ میلی‌لیتر مربوط به هوای جاری است که از این۵۰۰ میلی لیتر ۱۵۰ میلیتر در بخش های هادی دستگاه تنفس  باقی می‌ماند.۳۰۰۰ میلی لیتر هم مربوط به هوای ذخیره دمی است که تماما به بخش‌های مبادله‌ای دستگاه تنفسی می‌رسد  تبادل گاز انجام می‌دهند. پس جواب برابرست با : ۳۳۵۰ =۱۵۰ -۳۵۰۰  (اعداد در کنکور سراسری مهم نیستند نیاز به حفظ کردن آن ها نیست)
 
مقدار حجم‌های تنفسی در فرد سالم

مقدار حجمهای تنفسی در فرد سالم

ظرفیت تام بازدم (ظرفیت حیاتی + حجم باقی مانده)

ظرفیت حیاتی

(حجم جاری+ حجم ذخیره دمی+ حجم ذخیرهی بازدمی)

حجم ذخیرۀ دمی

(3000 میلی لیتر)

مقدار حداکثر هوای وارد شده به ششها بعد از دم معمولی

حجم جاری

(۵۰۰ میلی لیتر)

مقدار هوای وارد شده طی یک دم عادی هوای خارج شده طی یک بازدم عادی

تذکر : ۱۵۰ میلی لیتر از هوای جاری هوای مرده است و ۳۵۰ می لیتر آن هوایی است که با خون تبادل گاز دارد.

حجم ذخیرۀ بازدمی

(  1200 میلی لیتر)

مقدار حداکثر هوای خارج شده از ششها بعد از بازدم معمولی

هوای باقی مانده

حجم باقی مانده

(1300 میلی لیتر)

حجم باقی مانده در بخشهای مبادلهای بعد از یک بازدم عمیق

 

 

سایر اعمال دستگاه تنفس


تا اینجا با نقش اصلی دستگاه تنفسی آشنا شدیم فهمیدیم وظیفه‌ی اصلی دستگاه تنفس، رساندن اکسیژن مورد نیاز به یاخته‌ها و بافت‌های بدن است. این اکسیژن برای تولید مولکول ATP در درون سلول‌ها مورد نیاز است. ATP هم که شکل رایج انرژی درون سلول است و برای واکنش‌های متابولسمی در بدن از انرژی نهفته در پیوند‌های فسفات در این مولکول استفاده می‌شود. علاوه بر این موارد دستگاه تنفس وظایف مهم‌ دیگه‌ای در بدن داره که با هم بررسیشون می‌کنیم :


تکلم: 


حنجره (یا همون ابتدای نای) محل قرارگیری پرده های صوتی است  این پرده ها حاصل چین خوردگی مخاط به سمت داخل اند. پرده های صوتی صدا را تولید می کنند. واژه سازی به وسیلۀ لب ها و دهان شامل زبان و دندان ها صورت می گیرد. پرده های صوتی را هوای بازدمی به ارتعاش درمی آورد.
نکته : هوای دمی نقشی در ارتعاش تار‌های صوتی و تولید صدا ندارد.


سرفه و عطسه: 

اکادمی کنکور- سرفه و عطسه
چنانچه ذرات خارجی یا گازهایی که ممکن است مضر یا نامطلوب باشند به مجاری تنفسی وارد شوند، باعث واکنش سرفه یا عطسه می شود؛ در این حالت هوا با فشار از راه دهان (سرفه) یا بینى و دهان (عطسه) همراه با مواد خارجی به بیرون رانده مى شود. در افرادی که دخانیات مصرف می کنند، به علت از بین رفتن یاخته‌های مژکدار مخاط تنفسی، سرفه راه مؤثرتری برای بیرون راندن مواد خارجی است و به همین علت این گونه افراد به سرفه های مکرر مبتلاهستند.
نکته: در عطسه هوا از دهان و بینی هر دو خارج می‌شود پس در عطسه زبان کوچک پایین است و راه مجاری بینی باز است.ولی در سرفه هوا فقط از دهان خارج می‌شود پس زبان کوچک بالاست.
در گفتار اول درمورد وضعیت زبان کوچک، برچاکنای در بلع ، عطسه و سرفه صحبت کردیم. اگر یادتون رفته به گفتار اول از همین فصل رجوع کنید.


تنظیم تنفس:

تنظیم تنفس به این شکل انجام می‌شود ابتدا از طرف مرکز تنفس در بصل النخاع پیام عصبی صادر می‌شود این پیام عصبی با رسیدن به ماهیچه‌های دیافراگم(میان بند) و بین دنده ای خارجی باعث انقباض آن‌ها می‌شود با انقباض این ماهیچه ها دم آغاز می‌شود و هوا وارد شش‌ها می‌شود.
با پایان یافتن دم، بازدم بدون نیاز به پیام عصبی، با بازگشت ماهیچه ها به حالت استراحت و نیز ویژگی کشسانی شش ها انجام می شود.
اما چه چیزی مدت زمان دم و لحظۀ توقف آن را تعیین می کند؟ 

مدت زمان دم و لحظه توقف آن
۲ عامل زمان توقف دم را تعیین می‌کند :  مرکز تنفس در پل مغزی  پیام عصبی ایجاد شده توسط گیرنده‌ها در ماهیچه‌های نایژه و نایژک‌ها و ارسال به بصل النخاع


 مرکز تنفس در پل مغزی :

تنفس، مرکز دیگری هم دارد که در پل مغز(کمی بالاتر از بصل النخاع)، واقع است و با اثر بر مرکز تنفس در بصل النخاع، دم را خاتمه می دهد. مرکز تنفس در پل مغز می تواند مدت زمان دم را تنظیم کند.
 عامل دیگری که در پایان دم مؤثر است، پیامی است که از شش ها ارسال می شود. اگر شش ها بیش از حد پر شوند، آنگاه ماهیچه های صاف دیوارۀ نایژه ها و نایژک ها بیش از حد کشیده می‌شوند که خطرناک است.نای کشیده نمی‌شود چون نای دارای غضروف است و استحکام زیادی دارد. در این صورت، از این ماهیچه ها پیامی توسط عصب به مرکز تنفس در بصل النخاع(نه پل مغزی) ارسال می شود که بلافاصله ادامۀ دم را متوقف می کند.


تنظیم تنفس بر اساس میزان دی اکسید کربن و اکسیژن خون


گیرنده‌های حساس به افزایش دی اکسید کربن
افزایش کربن دی اکسید و کاهش اکسیژن خون، از دیگر عوامل مؤثر در تنظیم تنفس‌اند. در بصل النخاع گیرنده های حساس به افزایش کربن دی اکسید وجود دارد که با تحریک آنها آهنگ تنفس افزایش می یابد.
گیرنده‌های حساس به کاهش اکسیژن خون در خارج از مغز، گیرنده هایی وجود دارند که به کاهش اکسیژن حساس اند. این گیرنده ها بیشتر در سرخرگ آئورت و سرخرگ های ناحیۀ گردن که خون رسانی به سر و مغز را بر عهده دارند، واقع اند. چنانچه اکسیژن خون کاهش یابد، این گیرنده ها به بصل النخاع پیام عصبی ارسال می‌کنند.
نکته: در حالت طبیعی دی اکسید کربن محرک اصلی تنفس است ولی در صورتی که با افت شدید اکسیژن رو به رو شویم محرک اصلی تنفس اکسیژن می‌شود.
تحلیل موشکافانه :
شرایطی رو تصور کنید که شدیدا سرگرم تمرینات ورزشی مثلا بازی فوتبال هستید.در این حالت بدن به انرژی در دسترس (ATP)بیشتری نیاز دارد دیدیم که بدن برای تولید ATP طی واکنش زیر اکسیژن مصرف و آب و CO2 تولید می‌شود.

واکنش تولید انرژی از گلوکوز


 از طرفی دیدیم که CO2 در واکنش زیر شرکت می‌کند:

واکنش تولید بی کربنات

طی این واکنش  اسید کربنیک افزایش می‌یابد. با افزایش اسید کربنیک و یون هیدروژن pH خون به سمت اسیدی تر شدن (pH) کمتر می‌رود.حالا در آئورت، سرخرگ‌های ناحیه گردن و برخی سرخرگ‌های دیگر و همینطور در بصل النخاع گیرنده‌های حساس به میزان pH خون را داریم با تغییر pH خون این گیرنده‌های پیام عصبی را به بصل النخاع ارسال می‌کنند که نشان از افزایش دی اکسید کربن در خون را دارد. به این ترتیب بصل النخاع با فرستادن پیامی باعث افزایش انقباض ماهیچه‌های بین دنده‌ای و دیافراگم می‌شود با اینکار تعداد و عمق تنفس افزایش می‌یابد با افزایش تنفس و رساندن اکسیژن به بدن و دفع بیشتر CO2 رفته رفته میزان pH خون به سطح نرمال خود می‌ٰرسد.
نکته: گیرنده‌های شیمیایی که نسبت به کاهش اکسیژن حساس هستند نسبت به افزایش دی اکسید کرن و یون هیدروژن و کاهش pH نیز حساس هستند.

 

تنظیم PH خون

 


مدیر آکادمی کنکور- علیرضا سیاحی
مولف : علیرضا سیاحی

ارتباط با من از طریق واتساپ یا تلگرام : ۰۹۳۵۹۳۰۹۰۶۶

مفهوم زندگی . تلاش دایمی است . پس هیچگاه آرام و ساکن ننشین - چارلز داروین


 

 
به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 1 | امتیاز: 5 از 5
سلام از بابت تمام مطالب ممنونم سایت شما کمک بزرگی به عدالت آموزشی میکنه. بقیه فصل ها بارگزاری میشهیا باید خرید کنیم؟