فهرست

  1. آرایه ی حس آمیزی
    1. تعریف
  2. نکته

 

               حس آمیزی :

                               تعریف  هر گاه شاعر یا نویسنده موضوعی را که مربوط به یکی از حواس پنجگانه باشد ، به چیزی نسبت دهد

                                                  که با آن حس درک نشود ، در این حالت حس آمیزی داریم .

                  زان لب شیرین که مژده ی نفسش آب زندگی است ................................... دشنام تلخ هم به دعاگو نمی رسد

                                                 در این مثال ، در مصرع دوم (( دشنام تلخ )) حس آمیزی دارد

                          ( تلخی یک ویژگی مربوط به حس چشایی است که در اینجا به دشنام نسبت داده شده که قابل درک نیست )

                            دل در طلب خنده ی شیرین تو خون شد ....................................... جان در طمع لعل شکر خای تو افتاد

                                                                   در این مثال (( خنده ی شیرین )) حس آمیزی دارد

                                      ( شیرینی یک ویژگی مربوط به حس چشایی است و به خنده نسبت داده شده که با آن قابل درک نیست )

        

              نکته :

                        در آرایه ی حس آمیزی ، از روی کلمه ی قبل و بعد از حس داده شده و یا از روی فعل جمله می توان حس آمیزی را تشخیص داد .

                              بوی دهن تو از چمن می شنوم .............................................. رنگ تو ز لاله و چمن می شنوم

                               در این مثال , شنیدن بو در مصرع اول حس آمیزی دارد  (  به فعل جملات حتماً نوجه داشته باشید! کارگشاست!! )

                  رنگین سخنان در سخن خویش نهانند .............................................. از نَکهت خود نیست به هر حال جدا گُل

                                                در این مثال ، در مصرع اول عبارت (( رنگین سخنان )) حس آمیزی دارد

                                  (  رنگینی یک ویژگی مربوط به حس بینایی است و به سخن نسبت داده شده که با آن قابل درک نیست )

                                  به زبان چرم ای جان بنواز جان ما را .............................................. به زبان خشک خوش کن دل ناتوان ما را

                                                               در این مثال نیز در مصرع دوم ، عبارت (( زبان خشک )) حس آمیزی دارد

                                           ( خشک یک ویژگی مربوط به حس لامسه است که در اینجا به زبان نسبت داده شده که با آن قابل درک نیست )

                           به ترانه های شیرین ، به بهانه های رنگین .............................................. بکشید سوی خانه ، مَهِ خوب خوش لقا را

                                             در این مثال هم در مصرع اول دو عبارت (( ترانه های شیرین )) و (( بهانه های رنگین )) حس آمیزی دارد .

                

           موٌلف :  رضا اشرفی

     مهرماه 1394

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 1 | امتیاز: 5 از 5