فهرست

  1. اسلوب معادله
    1. تعریف
    2. حالت خاص اسلوب معادله
  2. تفاوت اسلوب معادله با حسن تعلیل
  3. نکته

 

          اسلوب معادله :

                          تعریف آوردن مثال برای یک موضوع است . اگر موضوع و مثال هر یک در مصرعی مستقل قرار بگیرند

                                     و بتوانند جا به جا شوند ، در این حالت اسلوب معادله داریم.

 

                             دلی که نیست خراشی در او زمین گیر است ................................... زری که سکه ندارد روان نمی باشد

                            در این مثال ، شاعر در مصرع اول در مورد یک موضوع مطلبی بیان کرده و در مصرع دوم مثالی برای آن موضوع مطرح شده ذکر کرده است

               

                                         دیده بستن ز جهان فیض و گشایش دارد ................................ چون گدا کور شود برگ و نوایی بیند

                                                              در این مثال ، مصرع اول موضوع و مصرع دوم مثالی است برای آن

 

                           از موجه ی سراب شود بیش تشنگی .................................... پروانه را خنک نشود دل ز ماهتاب

                                              در این مثال هم ، در مصرع اول در مورد یک موضوع صحبت شده و در مصرع دوم مثالی برای آن مطرح شده است

 

                  حالت خاص اسلوب معادله :

                                      این است که موضوع ذکر نشود و هر دو مصرع مثالی برای آن موضوع حذف شده باشند .

                     هر که جز ماهی ز آبش سیر شد ........................................ هر که بی روزی است روزش دیر شد

                                           در این مثال ، موضوع مطرح نشده و هر دو مصرع مثالی برای آن موضوع هستند .

        

               تفاوت اسلوب معادله با حسن تعلیل :

                                   در اسلوب معادله شاعر برای یک موضوع مثال می آورد ، اما در حسن تعلیل ، شاعر برای موضوع علٌتی شاعرانه بیان می کند.

                                          اشک ندامت است سیه کار را فزون .................................... در تیرگی زیاد بُود ریزش سحاب

                                                                در این مثال  مصرع اول موضوع و مصرع دوم مثالی است برای آن ( اسلوب معادله داریم )

                                               نرگس همی رکوع کند در میان باغ ..................................... زیرا که کرد فاخته سر سرو موٌذنی

                                    در این مثال شاعر علٌت خم شدن گل نرگس در باغ را اذان گفتن فاخته می داند ( بیان علٌتی شاعرانه ) در اینجا حسن تعلیل داریم.    

 

                  نکته :

                            1- دقت داشته باشید که گاهی مصرع دوم در ادامه مصرع اول و برای کامل کردن معنی آن می آید ، در این حالت اسلوب معادله نداریم

                                 دو منزلند دل و دیده ، هر دو خانه ی تو ..................................... چه حاجت است که من گویمت کجا بنشین

                                                        در این مثال ، مصرع دوم در ادامه ی مصرع اول و برای کامل کردن آن آمده و اسلوب معادله نداریم

                                 کامل عیار نیست به میزان دوستی ..................................... هر کس که هم خمار نگردد به هم شراب

                                                   در این مثال نیز مصرع دوم برای کامل کردن معنی مصرع اول آمده و اسلوب معادله ندارد

                                                         (  فقط کافیه جای دو مصرع را عوض کنید ! می بینید که اینطوری بی معنیه ! )

 

   موٌلف :  رضا اشرفی

      مهرماه 1394

                     

                               

 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 1 | امتیاز: 5 از 5