آکادمی کنکور-به نام خدا - علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی دهم


تغییرات هویتی جهان اجتماعی

«علل درونی»


 

پیش نیاز

 متن درس

 خلاصۀ درس

تکمیل کنید

تحلیل و ارتباط

علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی

مباحث اصلی درس

مبحث اصلی : ابتدا با هویت فرهنگی جهان اجتماعی آشنا می‌شویم و سپس یاد می‌گیریم که این هویت چگونه هویت‌های موافق با عقاید و ارزش‌های خود را تایید و از شکل‌گیری هویت‌های ناسازگار با عقاید و ارزش‌های خود جلوگیری می‌کند.

یاد می‌گیریم که هویت فرهنگی جامعه چطور گام به گام یعنی از لایه‌های سطحی می‌تواند آغاز شود و به لایه‌های عمیق که باعث تحول فرهنگی هویت اجتماعی می‌شوند، گردد.

تعارض فرهنگی – تزلزل فرهنگی – بحران هویت – تغییر هویت جهان اجتماعی این مباحث را تک به تک که هر کدام به وجود آورندۀ دیگری است توضیح می‌دهیم.

در مبحث آخر با علل تحول هویت فرهنگی جهان اجتماعی که به دو دستۀ درونی و بیرونی تقسیم می‌شوند آشنا می‌شویم. البته در این درس فقط علل درونی را مورد بررسی قرار می‌دهیم و علل بیرونی را در درس آینده فرا خواهید گرفت.

از نکات ترکیبی که برای یادگیری درس الزامی بود بهره گرفته‌ایم، شما نیز بهرۀ کافی خود را از آن بگیرید؟

مقدمه : بیماری‌هایی وجود دارند که به مرور زمان در بدن انسان پدید می‌آیند. و بیماری‌هایی نیز وجود دارند که خیلی سریع در بدن انسان علائم و آثار خود را نشان می‌دهند. برخی از بیماری‌ها باعث مرگ و برخی دیگر فقط مدتی فرد را آزار می‌دهند. آیا هر بیماری قابل پیشگیری است؟

چند خطی که در بالا آن را بیان کردیم یکی دیگر از مقایسه‌هایی است که در درس‌های گذشته برای یادگیری بهتر مفاهیم بارها از آن بهره برده‌ایم.

یک جهان اجتماعی نیز مانند بدن انسان به بیماری‌هایی گرفتار می‌شود، برخی از این بیماری‌های خیلی سریع رشد می‌کنند و برخی دیگر در طول زمان پدید می‌آیند.

برخی از بیماری‌های جهان اجتماعی قابل پیشگیری هستند و برخی دیگر راه پیشگیری برای آن‌ها وجود ندارد؟

برخی از بیماری‌های جهان اجتماعی آسیب‌های جدی را بر جهان اجتماعی نمی‌گذارند و برخی دیگر باعث مرگ، یعنی تبدیل شدن جهان اجتماعی به جهان اجتماعی دیگر می‌شوند.

این بیماری‌ها به ترتیب تعارض، تزلزل، بحران هویت و تحول هویت فرهنگی (مرگ جهان اجتماعی و پیدایش جهان اجتماعی دیگر) است.

مفاهیمی را که در بالا از آن‌ها نام بردیم هر کدام به وجود آورندۀ بیماری‌های خطرناک‌تر هستند، تا زمانی که به تحول هویت فرهنگی منجر شوند.


علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی   فردی عضو یک مدرسه است، مدرسه یکی از گروه‌های موجود در نهاد خانوادهاست و نهاد خانواده یکی از نهادهای جهان اجتماعی است، در هر یک از موارد گفته شده روابط مختلف هویتی را با یکدیگر بررسی کنید و بگویید که در میان این روابط و به وجود آمدن هویت‌ها، هویت هر مورد به چه چیزی بستگی دارد؟

علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی

هویت فرهنگی جامعه

ابتدا بار دیگر هویت اجتماعی افراد را با هم بررسی می‌کنیم؛ هویت اجتماعی افراد محصول عضویت اجتماعی آن‌ها بود. مانند شهری، روستایی و عشایری بودن شما نتیجۀ عضویت شما در شهر، روستا، ایل است.

توضیح : یعنی شما در اینجا تنها با عضویت دارای این ویژگی هویتی هستید، و اگر فردی از روستا به شهر مهاجرت کند چون عضویت او از شهر به روستا تغییر کرده، هویت او نیز شهری می‌شود.

رابطۀ هویت‌های مختلف

هویت دانش‌آموزی : یکی از ویژگی‌های هویت اجتماعی شماست. دانش‌آموز بودن محصول عضویت شما در یک مدرسه است، ولی خود مدرسه نیز دارای هویتی است.

هویت مدرسه : مدرسه با پذیرفتن عقاید، ارزش‌ها، هنجارها و نمادهای نهاد تعلیم وتربیت، به رسمیت شناخته می‌شود.

هویت نهاد تعلیم و تربیت : نهاد تعلیم وتربیت یکی از نهادهای جهان اجتماعی است، و هویت خود را از جهان اجتماعی کسب می‌کند.

هویت فرهنگی جهان اجتماعی : بر اساس عقاید و ارزش‌های اجتماعی موجود درآن جهان اجتماعی شکل می‌گیرد. این هویت هنگامی محقق می‌شود که در میان مردم، عقاید و ارزش‌های مشترکی پدید آید. یعنی هرگاه نوعی از عقاید و ارزش‌ها از سوی افراد پذیرفته و به رسمیت شناخته شود، هویت فرهنگی جهان اجتماعی پدید می‌آید.

ارتباط هویت فرهنگی جهان اجتماعی با هویت اجتماعی افراد :

هویت فرهنگی جامعه پدیده‌ای گسترده‌تر از هویت اجتماعی افراد است. هویت اجتماعی افراد در پرتو هویت فرهنگی جهان اجتماعی شکل می‌گیرد.

هویت فرهنگی جامعه

الف) فرصت : هویت فرهنگی جهان اجتماعی، فرصت شکل‌گیری هویت‌های اجتماعی خانوادگی، شغلی و . . . متناسب با خود را پدید می‌آورد.

ترکیبی : بیان کردیم که جهان اجتماعی برای افرادی که مطابق با عقاید و ارزش‌های آن عمل کنند، تشویق و پاداش‌هایی را در نظر می‌گیرد.

محدودیت : هویت فرهنگی جهان اجتماعی، در برابر انواع هویت‌های اجتماعی که با عقاید و ارزش‌های آن ناسازگار است، مقاومت می‌کند. و از پیدایش و گسترش آن‌ها جلوگیری می‌کند. مانند : سارقان

ترکیبی : در درس‌های گذشته بیان کردیم که جهان اجتماعی برای پیشگیری و کنترل کجروی‌های اجتماعی، تنبیه و مجازات را برای افرادی که مطابق با عقاید و ارزش‌های جهان اجتماعی عمل نکنند را در نظر می‌گیرد.

علوم اجتماعی دهم-سوال - علوم اجتماعی دهم - هشتم علوم اجتماعی دهم - آکادمی کنکور - کنکور علوم اجتماعی - هویت  آیا می‌دانید زمانی که چهار لایۀ عقاید، ارزش ، هنجار و نماد را در ارتباط با یکدیگر در نظر می‌گرفتیم، چه چیزی به وجود می‌آمد؟

نهاد اجتماعی : مجموعه‌ای از عقاید، ارزش، هنجار و نماد بود که برای تامین نیاز یا نیازهایی از جهان اجتماعی به وجود می‌آمد، در مطالبی که در بالا ذکر کردیم، نهاد تعلیم و تربیت وظیفۀ آموزش افراد جهان اجتماعی را بر عهده دارد.

هویت فرهنگی

دوام : هویتی فرهنگی تا زمانی که عقاید و ارزش‌های مربوط به آن مورد پذیرش اعضای جهان اجتماعی و برای آن‌ها مهم باشد، دوام می‌آورد.

چالش : هرگاه عقاید و ارزش‌ها اهمیت و اعتبار خود را نزد اعضای جهان اجتماعی از دست بدهند، دوام هویت فرهنگی با چالش‌هایی مواجه می‌شود.

تحلیل موضوع : اندکی بحث را می‌گستراینم : هویت ما در یک گروه اجتماعی به عضویت ما در آن گروه اجتماعی بستگی دارد، و هویت یک گروه اجتماعی به نهادی که آن گروه اجتماعی به آن متعلق است بستگی دارد، و عضویت آن نهاد به هویت جهان اجتماعی وابستگی دارد.

نتیجه و مثال : عضو یک خانواده – خانواده – نهاد خانواده – جهان اجتماعی

هر یک از رابطه‌ها و هویت‌هایی که در بالا آن‌ها را ذکر کردیم، تا زمانی دوام می‌آورند که هر یک از عضوها وظایف مربوط به خود را به درستی انجام دهند. یعنی عضو پائین‌تر کارهایی را که عضو بالاتر از آن انتظار دارد را انجام دهد؛ مثال : ما برای تداوم خانواده به ارزش‌ها و عقاید موجود در خانواده عمل کنیم.

نمونه : در هر جهان اجتماعی به هر شکل از زندگی، خانواده گفته نمی‌شود، بلکه تنها شکلی از زندگی که بر اساس عقاید و ارزش‌ها و هنجارهای نهاد خانواده شکل باشد، پذیرفته می‌شود.

در مقابل نهاد خانواده نیز تا زمانی دوام می‌آورد، که گروه‌های خانوادگی، عقاید، ارزش، هنجارها و نمادهای آن را بپذیرند، و بر اساس آن عمل کنند.

و جهان اجتماعی نیز تا زمانی دوام می‌آورد که نهادهای اجتماعی به عقاید، ارزش، هنجار و نماد آن عمل کنند.

پاسخ : روابط هویت‌های مختلف : فرد – خانواده : در اینجا خانواده است که هویتی را برای فرد در نظر گرفته و یکی از ویژگی‌های سازندۀ هویت فرد است.

خانواده – نهاد خانواده : در اینجا هویت خانواده بر اساس عقاید و ارزش‌های موجود در نهاد خانواده است و گروه خانواده تا زمانی اعتبار دارد و نهاد خانواده آن را تایید می‌کند که به عقاید و ارزش‌های مدّنظر نهاد خانواده عمل کند.

نهاد خانواده – جهان اجتماعی : نهاد خانواده هویت خود را از جهان اجتماعی کسب می‌کند و تا زمانی مورد تایید جهان اجتماعی است که به عقاید و ارزش‌های مدّنظر جهان اجتماعی عمل کند.

نتیجه : هر یک از عضوهای کوچکتر هویت خود را از عضو بالاتر می‌گیرد.

دوام هویت هر مورد : البته گرچه هر یک از اعضای کوچکتر هویت خود را از عضو بالاتر می‌گیرند اما اگر عضوهای کوچکتر نیز بر اساس عقاید و ارزش‌هایی که از مورد بالاتر از آن‌ها و سازندۀ هویت آن‌ها می‌گیرند عمل نکنند، عضو بالاتر با تعارض، تزلزل، بحران و تحول ربه‌رو می‌شود.

مثال : نهاد خانواده اگر بر اساس عقاید و ارزش‎های جهان اجتماعی عمل نکند، جهان اجتماعی با چالش‌هایی سخت مواجه می‌شود.

نتیجه‌گیری در حد تیم ملی : همانگونه که عضوهای کوچکتر، هویت خود را از عضوهای بالاتر می‌گیرند، اما دوام عضوهای بالاتر نیز به عمل کردن عضوهای کوچکتر بر اساس عقاید و ارزش‌های آن‌ها بستگی دارد.


علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی   آیا هر بیماری که در بدن انسان به وجود می‌آید، منجر به مرگ انسان می‌شود؟ آیا بیماری‌هایی که در بدن انسان به وجود می‌آیند به صورت ناگهانی به وجود می‌آیند، یا در طول زمان اتفاق می‌افتند و مسیری نسبتا طولانی را طی می‌کنند؟آیا برگشت‌پذیرند یا حداقل قابل کنترل و یا به مرگ می‌انجامد؟ در مورد جهان اجتماعی چه؟ آیا هر تعارض فرهنگی به تحول هیوت فرهنگی جهان اجتماعی می‌انجامد؟

علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی

فرایند تحولات هویتی جهان اجتماعی

تفاوت‌های جهان

اجتماعی

تغییرات درون جهان‌های اجتماعی : این نوع از تغییرات مربوط به لایه‌های سطحی (هنجار و نماد) بود. و لایه‌های سطحی لایه‌هایی بودند که تاثیرات محدودتری بر لایه‌های عمیق‌تر داشتند و بیشتر در معرض تغییر قرار می‌گرفتند. این لایه‌ها در مورادی قابل تغییر بودند، و حتی جهان‌های اجتماعی می‌توانستند، در این سطح از لایه‌ها از دستاوردهای یکدیگر استفاده کنند و تغییرات لازم را در آن‌ها به وجود بیاورند.

مثال : استفاده جهان اسلام از آثار یونانیان در زمینۀ عقلی

تغییرات میان جهان‌های اجتماعی : مربوط به لایه‌های عمیق یعنی عقاید و ارزش‌های کلان جهان اجتماعی می‌شد، و تغییر در این لایه‌ها باعث تغییرات اساسی در جهان اجتماعی می‌شد؛ یعنی این تغییرات اساسی باعث تحول هویت جهان اجتماعی می‌شد و به آن تحول فرهنگی گفته می‌شود.

مثال : عدم استفاده جهان اسلام از جهانشناسی یونانیان، چون که با عقاید اسلان در تضاد است.

توضیح : هر یک از مورادی که در جدول پائین آن‌ها را ذکر کرده‌ایم، به وجود آورندۀ مورد بعدی هستند، موراد را به ترتیب فرا بگیرید!

 

 

انواع تحول

فرهنگی

 

 

مثبت : اگر فرهنگی که گرفتار تعارض، تزلزل، بحران و تحول می‌شود، فرهنگی باطل باشد و جهت تغییرات به سوی فرهنگ حق باشد، تحول فرهنگی مثبت است؛ مثال : تحول فرهنگی جامعۀ جاهلی به جامعۀ نبوی، یک تحول فرهنگی مثبت

فرهنگ حق : فرهنگی است که عقاید و ارزش‌های آن، علمی باشد و مطابق با فطرت انسان شکل بگیرد.

منفی : اگر فرهنگی که اعتبار اجتماعی خود را از دست می‌دهد، فرهنگ حق باشد و جهت تغییرات به سوی فرهنگ باطل باشد، تحول فرهنگی منفی است؛ مثال : تحول جامعۀ نبوی به جامعۀ اموی، تحول فرهنگی منفی

فرهنگ باطل : فرهنگی است که عقاید و ارزش‌های آن، علمی نباشد و بر اساس خرافات باشد.

تعارض فرهنگی

منظور از تعارض فرهنگی شیوۀ ناسازگار با عقاید و ارزش‌های یک جهان اجتماعی است.

تبدیلی تعارض به

تزلزل

اگر شیوۀ ناسازگار با عقاید و ارزش‌های یک جهان اجتماعی تداوم یابد و جهان اجتماعی نتواند کنش‌های اجتماعی را بر اساس فرهنگ خود سامان دهد، این وضعیت می‌تواند به تزلزل فرهنگی منجر شود.

تزلزل فرهنگی هنگامی رخ می‌دهد، که عقاید، آرمان و ارزش‌هایی که هویت فرهنگی جهان اجتماعی را می‌سازند، مورد تردید قرار گیرند، و ثبات و استقرار خود را در زندگی مردم از دست بدهند. به عبارت دیگر، ناسازگاری اغلب از سطح رفتارها و هنجارها آغاز می‌شود و به سطوح عمیق‌تر یعنی عقاید و ارزش‌ها می‌رسد.

تبدیلی تزلزل به

بحران

بحران هویت فرهنگی در جایی به وجود می‌آید که جهان اجتماعی، توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزش‌های اجتماعی خود را نداشته باشد.

تحول فرهنگی

 

اگر در یک جهان اجتماعی بحران هویت پدید آید، راه برای دگرگونی هویت فرهنگی آن جهان اجتماعی باز می‌شود. در آن صورت تغییرات اجتماعی از محدودۀ تغییرات درون جهان اجتماعی فراتر می‌روند و به صورت تحولات فرهنگی در می‌آیند و جهان اجتماعی به جهان اجتماعی دیگری تبدیل می‌شود.

 

 

 

 

علل تحول فرهنگی

 

 

 

 

درونی

ابداعات و نوآوری‌های اعضای جهان اجتماعی :

الف) نوآوری مثبت : فردی که در یکی از عرصه‌های اجتماعی دست به نوآوری می‌زند و از این طریق موقعیت خود و بخشی از اعضای جهان اجتماعی را ارتقاء می‌بخشد.

ب) نوآوری منفی : کاستی و بن‌بست موجود در هویت خود فرهنگ : اگر یک جهان اجتماعی با کاستی و بن‌بست‌های درونی مواجه شود، گرفتار کهولت و مرگ می‌شود. مرگ یک جهان اجتماعی زمانی رخ می‌دهد که آن جهان اجتماعی با وجود به کارگیری تمامی ظرفیت‌های خود، از پاسخگویی به نیازهای طبیعی و جسمانی یا فطری و معنوی انسان‌ها باز می‌مانند.

جهان اجتماعی که متناسب با نیازهای معنوی و روحی افراد عمل نکند، و به پرسش‌های آن‌ها دربارۀ زندگی و مرگ پاسخ ندهد و از این پرسش‌ها غفلت کند یا با پوچ‌انگاری برسد؛ نشاط زندگی خود را از دست می‌دهد و با انواع آسیب‌ها مانند یأس، ناامیدی و خودکشی افراد روبه‌رو می‌شود.

کاستی و خلأ معنوی، دانشمندان و متفکران اجتماعی را به بازاندیشی دربارۀ بنیان‌های عقیدتی و ارزشی جهان اجتماعی فرا می‌خواند و آن‌ها را برای عبور از مرزهای هویت فرهنگی آن تشویق می‌کند.

بیرونی

در درس آینده مفصلا در مورد آن توضیحاتی را می‌دهیم!

پاسخ : در اینجا یک مقایسه بین بیماری و چگونگی فرایند تحولات اجتماعی انجام گرفته که با همدیگر آن‌ها را بررسی می‌کنیم.

بیماری : برخی از بیماری‌ها در طول زمان به وجود می‌آیند و برخی دیگر از آن‌ها به صورت خیلی سریع در بدن انسان به وجود می‌آیند. برخی از بیماری‌های قبال کنترل‌اند ولی برخی دیگر نه

تحول هویتی : برخی از تعارض‌ها، تزلزل‌ها، بحران‌ها، در طول زمان به وجود می‌آیند و برخی دیگر خیلی سریع رشد کرده و به وجود می‌آیند، برخی از موارد بالا قابل پیشگیری هستند و برخی دیگر غیر قابل پیشگیری؛ مثال : فرهنگی که حق باشد می‌تواند، بحران هویتی که برای آن به وجود آمده است را درمان و از آن پیشگیری کند ولی فرهنگهای باطل شاید راهی برای جلوگیری از بعضی تعارض‌ها و تزلزلها بیابند اما این فرهنگ‌ها در طول زمان به مرگ و کهولت گرفتار شده و دانشمندان اجتماعی را تشویق می‌کند که از مرز‌های مورد قبول جهان اجتماعی فراتر روند و تحول فرهنگی در جهان اجتماعی به وجود آید.


علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی

هویت فرهنگی جامعه : بر اساس عقاید و ارزش‌های اجتماعی شکل می‌گیرد.

دوام : عقاید و ارزش‎ها مورد پذیرش مردم باشد.

چالش : عقاید و ارزش‌ها اهمیت و اعتبار خود را از دست بدهند.

هویت فرهنگی جامعه از هویت اجتماعی افراد گسترده‌تر است و هویت اجتماعی افراد همواره در پرتو آن به وجود می‌آید.

فرصت : جهان اجتماعی فرصت شکل‌گیری هویت‌های اجتماعی شغلی و . . . متناسب با خود را پدید می‌آورد.

محدودیت : در برابر انواع هویت‌هایی که با عقاید و ارزش‌های آن ناسازگار است، مقاومت می‌کند.

فرایند تحولات هویتی جهان اجتماعی :

تعارض شیوۀ ناسازگار زندگی با عقاید و ارزش‌های جهان اجتماعی – اگر تعارض تداوم بیابد و جهان اجتماعی نتواند کنش‌های اجتماعی خود را بر اساس فرهنگ خود سامان دهد، تزلزل فرهنگی به وجود می‌آید.

تزلزل زمانی که عقاید و ارزش‌های سازندۀ جهان اجتماعی مورد تردید قرار بگیرند به وجود می‌آید.

تزلزل می‌تواند به بحران هویت تبدیل شود، بحران هویت در جایی است که جامعه توان حفظ و دفاع از عقاید و ارزش‌های اجتماعی خود را نداشته باشد. اگر در یک جهان اجتماعی بحران هویت پدید آید راه برای تحول هویت فرهنگی باز می‌شود. و راه برای تبدیل جهان اجتماعی به جهان اجتماعی دیگر باز می‌شود.

تحول فرهنگی مثبت : فرهنگی که گرفتار تغییرات شده فرهنگ باطل باشد و جهت تغییرات به سوی فرهنگ حق باشد: جامعۀ جاهلی به نبوی

تحول فرهنگی منفی : فرهنگی که گرفتار تغییرات شده فرهنگ حق باشد و جهت تغییرات به سوی فرهنگ باطل باشد: جامعۀ نبوی به اموی

علل تحولات فرهنگی : 1 . ابداعات و نوآوری‌های مثبت و منفی اعضای جهان اجتماعی

2 . کاستی یا بن‌بست موجود در هویت فرهنگی جهان اجتماعی

کاستی یا بن‌بست درونی : گرفتار مرگ و کهولت می‌شود. مرگ یک جهان اجتماعی زمانی که با وجود به کارگیری تمام ظرفیت‌های خود از پاسخگویی به نیازهای طبیعی و جسمانی یا فطری و معنوی انسان باز می‌ماند.

اگر متناسب با نیازهای معنوی افراد عمل نکند و از این پرسش‌ها غفلت کند یا به پوچ‌انگاری برسد، نشاط زندگی را از دست خواهد داد و با انواع آسیب‌ها مانند یاس و  نامیدی و خودکشی افراد روبه‌رو می‌شود. کاستی و خلا معنوی متفکران اجتماعی را به بازاندیشی دربارۀ بنیان‌های عقیدتی و ارزشی جهان اجتماعی فرا می‌خواند و آن‌ها را برای عبور از مرزهای هویت فرهنگی آن تشویق می‌کند.

 

کنکور علوم اجتماعی - کنکور انسانی - کنکور علوم اجتماعی دهم - تست علوم اجتماعی دهم - انسانی دهم 

علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی

1 . هویت اجتماعی افراد، « . . . » آن‌هاست؟

2 . مدرسه با « . . . » نهاد تعلیم و تربیت به رسمیت شناخته می‌شود؟

3 . هویت فرهنگی جامعه بر اساس « . . . » آن شکل می‌گیرد؟ و هنگامی محقق می‌شود، که « . . . » پدید آید؟

4 . هویت فرهنگی جهان اجتماعی، « . . . » با خود را پدید می‌آورد. و در برابر انواع هویت‌های اجتماعی که با عقاید و ارزش‌های آن ناسازگار است، « . . . » می‌کند؟

5 . هویت فرهنگی جامعه تا زمانی « . . . » دوام می‌آورد. و هر گاه عقاید و ارزش‌ها اهمیت و اعتبار خود را نزد جهان اجتماعی از دست بدهند، « . . . » مواجه می‌شود؟

6 . منظور از تعارض، « . . . » است؟ و اگر تداوم یابد و یک جهان اجتماعی نتواند کنش‌های اجتماعی خود را بر اساس فرهنگ خود سامان دهد، به « . . . » تبدیل می‌شود؟

7 . تزلزل فرهنگی، زمانی که « . . . » مورد تردید قرار بگیرند؟ و ثبات و استقرار خود را در زندگی مردم از دست بدهند؟

8 . تزلزل فرهنگی می‌تواند به « . . . » منجر شود و در صورتی پدید می‌آید که جامعه « . . . » نداشته باشد؟

9 . تحول فرهنگی در صورتی که، « . . . » باشد، تحول فرهنگی مثبت نامیده می‌شود؟

10 . تحول فرهنگی اگر به علل درونی باز گردد به دو علت « . . . » و « . . . » است؟

پاسخنامه :

1 . محصول عضویت اجتماعی   /     2 . پذیرش عقاید، ارزش، هنجار و نماد نهاد تعلیم و تربیت شناخته می‌شود.    /    3 . عقاید و ارزش‌های مشترک – عقاید و ارزش‌های مشترکی در جهان اجتماعی –    /    4 . هویت‌های اجتماعی متناسب – مقاومت    /    5 . عقاید و ارزش‌های آن مورد قبول اعضای جهان اجتماعی باشد – دوام هویت فرهنگی با چالش‌هایی مواجه    /    6 . شیوۀ ناسازگار با عقاید و ارزش‌های اجتماعی – تزلزل    /    7 . عقاید و ارزش‌های موجود درجهان اجتماعی    /   8 . بحران هویت – توان دفع از عقاید و ارزش‌های خود را      /     9 . از فرهنگ باطل بهخ سوی فرهنگ حق    /   10 . نوآوری – کاستی و بن‌بست درون فرهنگ

مرور و تکمیل درس قبل

1 . به جابه‌جایی افراد از یک موقعیت اجتماعی به موقعیت اجتماعی دیگر « . . . » نامیده می‌شود؟

2 . کسب هویت جدید با « . . . » همراه است؟

3 . افراد با گذشت زمان به تدریج، با فعالیت خود « . . . » را به دست می‌آورند؟

4 . جابه‌جایی از مدیری به کارمندی، یک تحرک اجتماعی « . . . » است؟

5 . در جوامع فئودالی غربی، موقعیت اجتماعی افراد به « . . . » بستگی داشت؟

6 . هر جامعه به  « . . . » که دارد، برخی از تغییرات هویتی و تحرکات اجتماعی تشویق و برخی دیگر را منع می‌کند؟

7 . جامعه‌ای که بر اساس عقاید و ارزش‌های اقتصادی شکل می‌گیرد، تحرک اجتماعی صرفا برای « . . . » است؟

8 . در یک جهان سکولار  « . . . » افراد نمی‌تواند بروز و ظهور اجتماعی داشته باشد؟

9 . تغییرات هویتی گاه بیرون از مرزهای مقبول جهان اجتماعی رخ می‌دهد و شیوه‌هایی از زندگی ناسازگار را به وجود می‌آورد که به آن « . . . » گفته می‌شود؟

پاسخنامه :

1 . تحرک اجتماعی     /   2 . تغییراتی در موقعیت افراد     /    3 . هویت اکتسابی     /    4 . نزولی    /   5 . رابطۀ آن‌ها با زمین     /     6 . تناسب عقاید و ارزش‌هایی    /     7 . افراد ثروتمند    /    8 . هویت دینی و معنوی     /     9 . تزلزل فرهنگی

علوم انسانی - علوم اجتماعی دهم - کنکور 98 - درس دهم علوم اجتماعی دهم - کنکور علوم اجتماعی - تغییرات هویتی

فردی که در یک روستا زندگی می‌کند و شغل او کشاورزی است، آیا این دو ویژگی هویتی او قابل تغییر است؟

روستا : این فرد با عضویت در روستا یک روستایی به حساب می‌آید و زمانی که عضویت خود را از روستا به شهر تغییر دهد، این ویژگی هویت او نیز تغییر پیدا می‌کند.

شغل کشاورزی : شغل تقریبا از ویژگی‌های اکتسابی هویت فرد است، و تمامی مشاغل قابل تغییرند.

وقتی می‌گوییم یک دانش‌آموز هویت خود را از مدرسه و مدرسه هویت خود را از نهاد تعلیم و تربیت و نهاد تعلیم و تربیت هویت خود را از جهان اجتماعی میگیرد در این روابط کدام عضو به عضو دیگر اعتبار و هویت می‌بخشد؟

در تمامی روابط بالا عضو کوچکتر هویت خود را از عضو بالاتر دریافت می‌کند و در صورتی هویت عضو کوچکتر مورد تایید قرار می‌گیرد که بر اساس عقاید، ارزش، هنجار و نماد عضو بالاتر عمل کند.

عضو بالاتر نیز تا زمانی تداوم می‌یابد که عضوهای کوچکتر آن بر اساس عقاید و ارزش‌های آن عمل کنند. و به هویت‌های مورد انتظار عضو بالاتر دست بیابدند.

ارتباط با درس آینده :

در این درس یاد گرفتیم که جهان‌های اجتماعی چگونه بر اساس عقاید و ارزش‌های خود به برخی از هویت‌های اجتماعی متناسب با خود اجازۀ شکل‌گیری می‌دهند و در مقابل  در برابر هویت‌هایی که با عقاید و ارزش‌های آن‌ها در تضاد باشد، مقاوت و از پیدایش آن‌ها جلوگیری می‌کند.

در این درس با علل درونی، تحول هویت فرهنگی یک جهان اجتماعی آشنا شدیم و یاد گرفتیم که چگونه تعارض به تزلزل و تزلزل به بحران هویت و بحران هویت چگونه به تحول هویت فرهنگی می‌انجامد.

در درس آینده با علل بیرونی تحول هویت فرهنگی آشنا می‌شویم و یاد می‌گیریم که علل بیرونی تحول یک هویت فرهنگی که از ارتباط ناصحیح با جهان‌های اجتماعی دیگر است، چگونه به تحول فرهنگی هویت یک جهان اجتماعی منجر می‌شود و ارتباط‌های صحیح با جهان‌های اجتماعی دیگر چگونه به گسترش و پیشرفت یک جهان اجتماعی کمک می‌کند.

مؤلف : مجید حیدری




 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 1 | امتیاز: 5 از 5