آکادمی کنکور-به نام خدا - علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی دهم


جهان‌های اجتماعی

(انسان، جهان‌های اجتماعی متنوعی پدید می‌آرود.)


آکادمی کنکور - جزوۀ علوم اجتماعی - درس پنجم علوم اجتماعی - جهان‌های اجتماعی

 

پیش نیاز

 متن درس

 خلاصۀ درس

تکمیل کنید

تحلیل و ارتباط

آکادمی کنکور-علوم اجتماعی دهم-پیش نیاز

مباحث اصلی درس

مبحث اصلی : در این درس یاد می‌گیریم که زندگی اجتماعی (جهان اجتماعی) انسان بر خلاف سایر موجودات شکل یکسانی ندارد، بلکه جهان اجتماعی که انسان با کنش‌ها خود پدید می‌آورد، متنوع است؛ یعنی زندگی اجتماعی تمامی حیوانات دیگر مانند شیرهای دنیا با یکدیگر تفاوتی ندارد، اما زندگی اجتماعی انسان با انسان‌هایی که در نقاط مختلف کرۀ زمین قرار دارند، متفاوت است.

مقایسۀ جهان اجتماعی انسان به زندگی اجتماعی موجودات دیگر و پدیدار شدن تفاوت آن‌ها

علت تفاوت و تنوع جهان اجتماعی انسان

تفاوت میان جهان‌های اجتماعی مختلف به کدام سطح از لایه‌ها بر می‌گردد.

جهان‌های اجتماعی تاریخ و سرگذشت یکسانی دارند یا خیر؟

برای پاسخگویی به سؤالات کنکور و یادگیری بهتر درس نکاتی را در قالب فراتر، به درس افزوده‌ایم، که خواندن آن‌ها الزامی است.

مقدمه : درس اول در مورد کنش انسانی بود؛ ویژگی‌های اول و دوم آن را به خاطر دارید؟ بله آن ویژگی‌ها به ترتیب آگاهی و اراده بود.

در منطق یاد گرفته‌اید، حیوانات انواع مختلفی دارند، از جمله انسان، شیر و  . . . ، برای یادگیری تفاوت زندگی جمعی شیرها با جهان اجتماعی که انسان به وجود می‌آورد، ابتدا زندگی جمعی شیرها را بررسی می‌کنیم :

شیرها معمولا به صورت جمعی زندگی می‌کنند، یعنی زندگی گروهی دارند، آن‌ها توانایی ساختن خانه را ندارند، و معمولا تمام جنگل، خانۀ این نوعِ حیوانی است. حال چند سؤال در رابطه با زندگی اجتماعی شیرها به ذهن می‌رسد : آیا شیرهایی که در نقاط مختلف دنیا قرار دارند، به شیوه‌های متفاوتی زندگی می‌کنند؟ آیا شیوۀ زندگی، شیرها از ابتدای خلقتشان تا به زمان حال و حتی در آینده تغییری خواهد کرد؟

بر گردیم سراغ انسان : او نیز مانند شیر، یک نوع از حیوانات است. زندگی اجتماعی دارد، انسان‌ها در نقاط مختلف دنیا وجود دارند. اما، آیا انسانهایی که در نقاط مختلف دنیا قرار دارند، همگی به یک شیوه زندگی می‌کنند؟ آیا خون در رگ تمامی انسان‌های دنیا جریان ندارد؟ آیا ما انسان‌ها که در سراسر کرۀ زمین، حضور داریم، به یک شیوه خانه می‌سازیم، غذا می‌خویم، پرستش می‌کنیم و در یک کلام جهان اجتماعی که انسان‌ها پدید می‌آورند، یکسان است؟

آیا همکاری دستگاه تنفس و گردش خون در بدن انسان‌ها، همیشه و همه‌جا یکسان نیست؟

شیرها از ابتدای پیدایش خود به یک شکل زندگی کرده‌اند، یعنی زندگی همۀ شیرها مانند یکدیگر است. اما زندگی انسان مانند شیرها شبیه یکدیگر نیست، بلکه انسان‌هایی که در نقاط مختلف دنیا قرار دارند، جهان‌های اجتماعی متنوعی پدید می‌آورند.

نتیجه : دستگاه تنفس و گردش خون انسان و نظم و همکاری حیواناتی که به صورت جمعی زندگی می‌کنند، به صورت یکسان است، یعنی هیچ تغییری در آن‌ها از ابتدا تا به حال به وجود نیامده است، اما جهان‌های اجتمعی که انسان به وجود می‌آورد، متفاوت است، آیا می‌دانید، چرا؟


آکادمی کنکور - علوم اجتماعی دهم-فصل اول-متن درس -

علوم اجتماعی دهم-سوال - علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - جهان‌های اجتماعی - جزوۀ علوم اجتماعی - کنکور علوم اجتماعی - تست علوم اجتماعی شرک وبت‌پرستی از عقاید و ارزش‌های بنیادی جهان اجتماعی شبه جزیرۀ عربستان بود، و پس از ظهور اسلام، جهان اجتماعی شبه جزیرۀ عربستان جای خود را به، جهان اجتماعی اسلام داد؛ ما این دو جهان را متفاوت از یکدیگر می‌دانیم، اما چرا با وجود این تفاوت در میان این دو جهان اجتماعی، جهان اجتماعی اسلام از زبان عربی، که متعلق به شبه جزیرۀ عربستان بود استفاده کرد؟

علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - تنوع جهان‌های اجتماعی - تست علوم اجتماعی - علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - تنوع جهان‌های اجتماعی - تست علوم اجتماعی 

 

مقایسۀ زندگی اجتماعی انسان و مخلوقات دیگر

 

مخلوقات دیگر

نظم و همکاری حیواناتی که به صورت جمعی زندگی می‌کنند، طی عصرهای متمادی تغییری نمی‌کند.

زیرا رفتار سایر موجودات ناآگاهانه (غریزی) است. لاک‌پشتی که تازه از تخم خارج می‌شود، بدون هیچ آموزشی، می‌داند که چه چیزی باید بخورد از چنگ چه حیواناتی فرار کند، و کدام حیوانات با او کاری ندارند.

نتیجه : تغییری در زندگی جمعی موجودات دیگر به وجود نمی‌آید چون رفتار آن‌ها ناآگاهانه (غریزی) است.

جهان اجتماعی انسان

هنگامی که چشم خود را بر جوامع دیگر می‌گشاییم که در نقاط مختلف دنیا وجود دارند و هنگامی که به تاریخ گذشتۀ خود رجوع می‌کنیم و جهان خود را با آن مقایسه می‌کنیم، به تنوع جهان‌های اجتماعی پی می‌بریم.

جهان اجتماعی را انسان آگاه و خلاق پدید می‌آورد، انسان در قبال فرهنگی که از طریق آموزش به او منتقل می‌شود، هم موجودی منفعل و پذیرنده است، و هم تاثیرگذار.

علت و سبب پیدایش جهان‌های اجتماعی مختلف، تنوع آگاهی و معرفت و اراده و اختیار انسان‌هاست. و ممکن است که جهان اجتماعی موجود اجازۀ آن را ندهد.

گاهی نوعی جهان اجتماعی شکل می‌گیرد، که مبتنی بر تبعیض نژادی است، و گاهی در تقابل با آن، جهان اجتماعی دیگری شکل می‌گیرد که نژاد، زبان و اموری از این دست را عناصر اصلی به شمار نمی‌آورد. برای هر کدام از این جهان‌های اجتماعی نمونه‌ای بیاورید؟

در جهان اسلام زبان و پوست و  اموری از این قبیل مهم نیست، بلکه اسلام ملاک را بر تقوا گذاشته است، و کسی برتر است، که تقوای بیشتری داشته باشد.

تفاوت درون و میان جهان‌های اجتماعی

 

تفاوت درون

 

 مربوط به لایه‌های سطحی :

نکته ترکیبی : لایه‌هایی که نقش حیاتی و اساسی در جهان اجتماعی ندارند و در صورت لزوم می‌توانند تغییر کنند و از دیگر لایه‌ها بیشتر تاثیر می‌پذیرند و کمتر بر دیگر لایه‌ها تاثیر دارند. مثال : هنجار و نماد

جهان اجتماعی شبه جزیرۀ عربستان قبل از اسلام و بعد از آمدن اسلام، تنها با زبان عربی سخن می‌گفتند زیرا زبان از لایه‌های سطحی یک جهان اجتماعی است.

تفاوت میان

مربوط به لایه‌های عمیق :

نکته ترکیبی : لایه‌هایی که نقش حیاتی و اساسی در جهان اجتماعی دارند، و اگر تغییر کنند، جهان اجتماعی فرو می‌ریزد و تغییر می‌کند. بر دیگر لایه‌ها (لایه‌های سطحی) بیشتر تاثیر دارند و کمتر تاثیر می‌پذیرند. مثال : عقاید و ارزش‌ها

مثال : شرک و بت‌پرستی از عقاید و ارزش‌های بنیادی شبه جزیرۀ عربستان بود. که با آمدن اسلام، عقاید و ارزش‌های بنیادی اسلام، مانند توحید و یکتا پرستی جای آن‌ها را گرفت، اما زبان عربی، (چون که زبان از لایه‌های سطحی است)، حامل کلام و پیام قرآن شد؛ یعنی اسلام لایه‌های سطحی جهان اجتماعی جاهلی عربستان را در خدمت گرفت.

نتیجه : پس زمانی که می‌گوییم جهان‌های اجتماعی مختلف، این تنوع و اختلاف مربوط به لایه‌های عمیق  (عقاید و ارزش‌های بنیادی) آن‌هاست، یعنی این از تفاوت‌های میان جهان‌های اجتماعی است. اما تفاوت‌هایی که درون جهان اجتماعی قرار دارد، مربوط به لایه‌های سطحی (هنجار و نماد) است.

فراتر : در درس آینده یاد می‌گیریم که منظور از هویت همان لایه‌های عمیق ( عقاید و ارزش‌های بنیادی) است.

نکته : این را بدانید که جهان اجتماعی تفاوت‌های مختلفی را درون خود می‌پذیرد، اقتصاد آن را رشد یا افول می‌کند، جمعیت آن کم یا زیاد می‌شود، اما جهان اجتماعی تغییری نمی‌کند، به طور کلی تفاوت‌های میان جهان‌های اجتماعی مختلف به لایه‌های عمیق مربوط است، و برای تغییر یک جهان اجتماعی باید لایه‌های عمیق (عقاید و ارزش‌ها) آن تغییر کنند.

پاسخ : وقتی می‌گوییم، جهان‌های اجتماعی مختلف‌اند، ما باید دو سطح از لایه‌ها را در نظر بگیریم، تفاوت در لایه‌های سطحی که مربوط به تفاوت درون جهان‌های اجتماعی می‌شوند، و تفاوت در لایه‌های عمیق که مربوط به تفاوت میان جهان‌های اجتماعی است.

پس وقتی می‌گوییم جهان اسلام با جهان اجتماعی شبه جزیرۀ عربستان تفاوت دارد، منظور ما لایه‌های عمیق جهان اجتماعی اسلام (توحید، یکتاپرستی، خلافت و کرامت انسان) است، که با لایه‌های عمیق جهان اجتماعی شبه جزیرۀ عربستان (شرک و بت‌پرستی) تفاوت دارد، و اسلام لایه‌های سطحی (در اینجا زبان عربی) را به کار گرفت. که زبان عربی حامل کلام و بیان کلام الهی شد.

علوم اجتماعی دهم - سؤال علوم اجتماعی - تست علوم اجتماعی - علوم اجتماعی دهم-سوال - علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - جهان‌های اجتماعی - جزوۀ علوم اجتماعی - کنکور علوم اجتماعی - تست علوم اجتماعی اگر به این اعتقاد داشته باشیم که جهان‌های اجتماعی متنوع و مختلف‌اند، جهان‌های اجتماعی چگونه می‌توانند از تجربیات و دستاوردهای یکدیگر استفاده کنند؟

علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - تنوع جهان‌های اجتماعی - تست علوم اجتماعی

 

تاریخ و سرگذشت جهان‌های اجتماعی

 علوم اجتماعی دهم-سوال - علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - جزوۀ علوم اجتماعی - کنکور علوم اجتماعی - تست علوم اجتماعی در مورد تاریخ و سرگذشت جهان‌های اجتماعی مختلف دو نوع، نظر و اعتقاد وجود دارد، که آن‌ها را با یکدیگر بررسی می‌کنیم؟

تاریخ یکسان

این عده معتقدند که جهان‌های اجتماعی شبیه یکدیگر هستند و شکل متفاوتی ندارند.

مسیر یکسانی را طی می‌کنند.

وقتی تمام جهان‌های اجتماعی شبیه یک موجود زنده هستند، تفاوتشان همانند تفاوتی است، که آن موجود زنده در مراحل مختلف رشد خود، از دوران کودکی تا مراحل بزرگسالی پیدا می‌کند.

نگاه تک‌خطی به تاریخ بشر دارند، در این دیدگاه همۀ جوامع در یک خط قرار می‌گیرند.

بعضی از آن‌ها در این مسیر پیشرفته‌ترند (دوران بزرگسالی) و برخی عقب‌مانده (دوران کودکی)، در این صورت جوامعی که از لحاظ تاریخی عقب‌مانده‌اند، باید جوامع پیشرفته را الگوی حرکت خود قرار دهند.

در این دیدگاه تمامی جوامع در طول یکدیگر قرار می‌گیرند.

تاریخ متفاوت

جهان‌های اجتماعی بر اساس عقاید و ارزش‌های بنیادی و کلان خود متفاوت‌ و متنوع‌اند. هر جهان اجتماعی فرهنگ و تمدن مناسب خود را به وجود می‌آرود.

فرهنگ‌ها و تمدن‌ها بر اساس عقاید و ارزش‌های خود تحولاتی را دنبال می‌کنند و مسیرهای مختلفی را می‌پیمایند.

برخی از فرهنگ‌ها و تمدن‌ها زمانی طولانی دوام می‌آورند و بعضی دیگر پس از مدتی از بین می‌روند.

در این دیدگاه جهان‌های اجتماعی مختلف با روابط متقابلی که دارند، می‌توانند از تجربیات یکدیگر استفاده کنند؛ اما هیچ یک از آن‌ها با حفظ هویت خود نمی‌تواند مسیر دیگری را ادامه دهد.

فراتر : منظور از تجربیات یکدیگر، یعنی استفاده از لایه‌های سطحی یکدیگر (نماد و هنجار)، و منظور از حفظ هویت همان عقاید و ارزش‌های بنیادی و کلان است، که هم علت تفاوت جهان‌های اجتماعی مختلف با یکدیگر است و هم هویت هر یک را مشخص می‌کند. پس منظور از هویت همان لایه‌های عمیق، یعنی عقاید و ارزش‌ها است.

جهان اجتماعی، مانند موجود زنده و سالم، فعالانه با جهان اطراف خود ارتباط برقرار می‌کند. متناسب با نیاز خود از دستاوردهای جهان اجتماعی دیگر بهره می‌برد. در صورتی که نیاز باشد تغییراتی در آن‌ها به وجود می‌آورد و سپس از آن‌ها استفاده می‌کند.

در این دیدگاه جهان‌های اجتماعی مختلف، فرهنگ‌ و تمدن متناسب با خود را به وجود می‌آورند و فرهنگ و تمدن‌ها بر اساس آرمان‌ها و ارزش‌های خود، تحولاتی را دنبال می‌کنند و مسیرهای مختلفی را می‌پیمایند.

در این دیدگاه جهان‌های اجتماعی مختلف (براساس عقاید و ارزش‌های بنیادی) در عرض یکدیگر قرار می‌گیرند.

پاسخ و نتیجۀ کلی درس : جهان‌های اجتماعی بر اساس عقاید و ارزش‌های بنیادی (یعنی لایه‌های عمیق که این لایه‌ها سازندۀ هویت آن هستند.) متنوع‌اند و زمانی که به تنوع آن‌ها پی بردیم، یاد می‌گیریم که همین لایه‌های عمیق (عقاید و ارزش‎های بنیادی) در صورت تغییر، باعث تحول فرهنگ‌ها می‌شوند، و این فرهنگ‌ها مسیرهای مختلفی را می‌پیمایند؛ پس جهان‌های اجتماعی متنوع، تاریخ و سرگذشت متنوع دارند، یعنی در عرض یکدیگر قرار می‌گیرند، اما این جهان‌ها، می‌توانند مانند یک موجود زنده که با جهان اطراف خود ارتباط دارد، با جهان‌های اجتماعی دیگر ارتباط برقرار کند و از تجربیات آن‌ها (در لایه‌های سطحی، هنجار و نماد) استفاده کند.


علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - تنوع جهان‌های اجتماعی - تست علوم اجتماعی - خلاصه علوم اجتماعی

مقایسه : زندگی جمعی موجودات دیگر : زندگی جمعی موجودات دیگر تغییری نمی‌کند، زیرا رفتار سایر موجودات، ناآگاهانه (غریزی) است. و همکاری دستگاه تنفس انسان، با دستگاه گردش خون آن‌ها با یکدیگر نیز یکسان است.

جهان اجتماعی انسان : متنوع است، و انسان آگاه و خلاق، فرهنگی را که از طریق آموزش به او منتقل می‌شود، را هم منفعل می‌پذیرد و هم فعال بر آن تاثیر می‌گذارد. 

علت تنوع جهان‌های اجتماعی : تنوع معرفت و آگاهی و ارده و اختیار انسان‌هاست.

تفاوت و تنوع جهان‌های اجتماعی، مربوط به لایه‌های عمیق (عقاید و ارزش‌های بنیادین) است، و جهان اجتماعی می‌تواند در سطح لایه‌های سطحی (هنجار و نمادها)، تغییراتی را درون خود بپذیرد.

دو نظر وجود دارد، که مربوط به تاریخ و سرگذشت جهان‌های اجتماعی است.

الف) نظر اول : جهان‌های اجتماعی متنوع نیستند، و تفاوت آن‌ها مانند یک موجود زنده در مراحل مختلف رشد خود است، که برخی از جهان‌های اجتماعی در دوران کودکی قرار دارند، و برخی دیگر در دوران بزرگسالی، جوامع عقب‌مانده باید جوامع پیشرفته را الگوی خود قرار دهند. در این دیدگاه جوامع در طول یکدیگر قرار می‌گیرند.

ب) نظر دوم  : این عده معتقدند که جهان‌های اجتماعی متنوع‌اند، و هر جهان اجتماعی فرهنگ و تمدن مناسب خود را به وجود می‌آورد و فرهنگ‌ها و تمدن‌ها بر اساس عقاید و ارزش‌های خود تحولاتی را دنبال می‌کنند و مسیرهای مختلفی را می‌پیمایند، پس تاریخ و سرگذشت آن‌ها نیز متفاوت است.

 

علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - خلاصه علوم اجتماعی - مجید حیدری - کنکور انسانی


در این دیدگاه جوامع در عرض یکدیگر قرار می‌گیرند. و هر جامعه بر اساس عقاید و ارزش‌های خود مسیرهای متفاوتی را می‌پیمایند.  


 

علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - تنوع جهان‌های اجتماعی - تست علوم اجتماعی

1 با نگاه کردن به . . . و رجوع به . . . به تنوع جهان‌های اجتماعی پی می‌بریم.

2 . علت اینکه زندگی جمعی موجودات دیگر متفاوت است، این است که آن موجودات . . . دارند؟

3 . انسان در قبال فرهنگی که از طریق تربیت به او منتقل می‌شود، هم موجودی . . . و هم . . . است؟

4 . تفاوت میان جهان‌های اجتماعی، مربوط به . . . است؟

5 . اندیشمندانی که اعتقاد دارند، جهان‌های اجتماعی متفاوت نیستند، تاریخ و سرگذشت آن‌ها را نیز . . . می‌دانند؟

6 . اگر بگوییم جهان‌های اجتماعی متنوع‌اند، در این صورت آن‌ها را در . . . قرار داده‌ایم؟

پاسخنامه :

1 . جوامع دیگر – تاریخ گذشتۀ خود    /     2 . رفتاری ناآگاهانه (غریزی)      /      3 . منفعل و پذیرنده – فعال و تاثیرگذار است.   /       4 . لایه‌های عمیق (عقاید و ارزش‌های بنیادین)    /    5 . یکسان       /    6 . طول یکدیگر

مرور و تکمیل درس قبل

درس چهارم :

1 . تشریح، علمی در پزشکی است که . . . و . . . را شناسایی می‌کند.

2 . هر گاه اجزای جهان اجتماعی را بر اساس خردی و کلانی، تقسیم کنیم این تقسیم‌بندی بر اساس . . . است.

3 . در یک بحران اقتصادی کشورهای صنعتی، نفت را به ارزان‌ترین قیمت از کشورهای نفت‌خیز خریداری کردند، زیرا . . . وجود نداشت؟

4 . اگر اجزای جهان اجتماعی را بر اساس لایه‌های آن‌ها تقسیم کنیم، این تقسیم‌بندی بر اساس . . . است.

5 . تامین نیازهای، جهان اجتماعی و افراد از طریق . . . انجام می‌شود.

6 . در میان اعضای بدن قلب و مغز، تاثیر بیشتری در زنده ماندن انسان دارند، اگر اجزای جهان اجتماعی را مانند قلب و مغز تقسیم‌بندی کنیم این تقسیم‌بندی بر اساس . . . است.

پاسخنامه :

1 . اجزای بدن - محل قرار گرفتن اجزا     /   2 . اندازه و دامنه     / 3 . بعد ذهنی نفت    /   4 . اهمیت   /   5 . نهادهای اجتماعی  / 6 . اهمیت (لایه‌های سطحی و عمیق)

علوم اجتماعی دهم - درس پنجم علوم اجتماعی - تنوع جهان‌های اجتماعی - تست علوم اجتماعی - تحلیل و ارتباط

اروپائیان یک ضرب‌المثل معروف دارند، (همۀ راه‌ها به رم ختم می‌شود)، این جمله را تحلیل کنید، و ارتباط آن را با درس بیابید.

تحلیل : این نظر افرادی است که معتقدند، جهان‌های اجتماعی متنوع نیستند. و تمامی جهان‌های اجتماعی را مانند یک نوع موجود زنده می‌دانند و تفاوت آن‌ها را تنها، همانند تفاوت آن موجود زنده در مراحل رشد می‌دانند، برخی در دوران کودکی (عقب‌مانده) و برخی در دوران بزرگسالی (پیشرفته) می‌دانند، جوامع عقب‌مانده باید، جوامع پیشرفته را الگوی حرکت خود قرار دهند.

ارتباط با درس : دانستیم که جهان‌های اجتماعی بر اساس، عقاید و ارزش‌های بنیادین خود متنوع می‌شوند و فرهنگ‌های مختلف بر اساس عقاید و ارزش‌های خود، تحولاتی را دنبال می‌کنند و مسیرهای مختلفی را می‌پیمایند.

نتیجه : پس تنوع جهان‌های اجتماعی (مبحث اصلی درس)، خط بطلانی بر این ضرب‌المثل و نظریۀ افرادی است، که جهان‌های اجتماعی را یکسان و همۀ آن‌ها را در طول یکدیگر قرار می‌دهند، و تاریخ و سرگذشت یکسانی برای آن‌ها در نظر می‌گیرند.

ارتباط با درس آینده : در این درس دانستیم که جهان‌های اجتماعی بر اساس، عقاید و ارزش‌های کلان خود (لایه‌های عمیق) از یکدیگر متمایز می‌شوند، و تنوع پیدا می‌کنند. یعنی عقاید و ارزش‌ها هویت یک جهان اجتماعی و فرهنگ آن جهان اجتماعی را می‌سازند.

در درس آینده نیز یاد می‌گیریم، که فرهنگ‌های مختلف بر اساس عقاید و ارزش‌های کلان خود، فرصت‌ها و محدودیت‌هایی برای زندگی انسان پدید می‌آورند. بعضی از جهان‌های اجتماعی صرفا جهان را محدود به طبیعت (عقاید و ارزش‌های بنیادین آن‌ها مربوط به دنیا) می‌دانند؛ و استعدادهای معنوی انسان را نادیده می‌گیرند. و برخی دیگر با رویکر دنیاگریز (عقاید و ارزش‌ها بنیادی)، از توانمندی‌ها و استعدادهای انسان برای آباد کردن این جهان بهره نمی‌برند.

 

مؤلف : مجید حیدری




 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 1 | امتیاز: 5 از 5