فهرست

  1. مجاز 
    1. حالت اول مجاز
    2. حالت دوم مجاز
    3. حالت سوم مجاز
    4. حالت چهارم مجاز
  2. نکات

 

          مجاز کلمه ای است که در معنای غیر حقیقی و غیر واقعی خودش به کار می رود .

 

                   حالت اول مجاز اگر در عبارت ها مکانی داده شود و منظور افراد آن مکان باشد ، مجاز داریم

                                یکی دشت با دیدگان پر زخون ................................ که تا او کی آید ز آتش برون

                                                                در این مثال منظور از دشت افراد دشت است و مجاز دارد

 

                                      حالت دوم مجاز :  اعضای وجودی انسان معمولاً در شعرها و نوشته ها مجاز دارند

                                               برو هر چه می بایدت پیش گیر .................................. سرِ ما نداری ، سرِ خویش گیر

                                                                                    در این مثال منظور از واژه ی سر در مصرع دوم  قصد است و مجاز دارد

 

                       حالت سوم مجاز اگر نام شاعر یا نویسنده ای در عبارت بیاید و منظور آثار آن نویسنده یا شاعر باشد ، در این حالت نیز مجاز داریم

                                       از لحاظ آشنایی با ادبیات ، سعدی برای من به منزله ی شیر آغوز بود برای طفل

                                                                          در این مثال ، منظور از سعدی آثار سعدی است و مجاز دارد

 

            حالت چهارم مجاز :  تناسب و یا مراعات نظیرهایی که پشت هم ذکر می شوند هم مجاز دارند

                                  لب و دندان سنایی ، همه توحید تو گوید ................................... مگر از آتش دوزخ بودش روی رهایی

                                                                در این مثال  ، عبارت لب و دندان مجاز از کل وجود است

 

            نکات

                      حالت چهارم استثنا دارد

                                      اگر بین کلماتی که با هم تناسب دارند ، فاصله ای بیفتد مجاز قابل قبول نیست

                      حالت دوم مجاز چند استثنا دارد  

                                                 1- منظور از واژه ی دست درون عبارت ، اگر قدرت و اختیار باشد مجاز وجود دارد

                                                      2- منظور از زبان اگر سخن باشد مجاز دارد

                                                          3- منظور از گوش اگر وسیله ای برای شنیدن یا اگر  منظور انسان صاحب گوش باشد  مجاز دارد

                                                              4- منظور از چشم اگر دیدگاه باشد مجاز دارد

 

              موٌلف : رضا اشرفی

                       مهرماه 1394

 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 3 | امتیاز: 5 از 5