پول


آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری

پیش نیاز

متن درس

خلاصۀ درس

پرسش

ایستگاه!

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری

مباحث اصلی درس

مبحث اصلی : چگونگی پیدایش و تکامل پول

در هر مرحله از مبادله انسان ابتدا شیوه‌ای را به علت خوب بودن بر می‌گزیند و پس از آن که این شیوه، مشکلاتی را برای او در امر مبادله به وجود می‌آورد، به دنبال یافتن راهی بهتر، شیوۀ بهتر دیگری برای مبادله و تکامل پول خود می‌یابد. پس در هر مرحله از تکامل پول ابتدا : مزیت پس از آن مشکل و سپس مزیت شیوۀ جدید به وجود آمده را شرح می‌دهیم.

مبادلۀ کالا به کالا (تهاتر) – طلا و نقره - رسید کاغذی (اولین پول) – انتشار پول توسط دولت از طریق بانک مرکزی – گسترش ارتباطات و در اختیار قرار دادن فعالیت‌های مختلف بانک از جمله پول تحریری ثبتی (بانک) – ایجاد چک و استقبال از آن موجب به وجود آمدن شبه پول شد. – افزایش سرعت و حجم مبادلات و همراه شدن آن با انقلاب دیجتال موجب شد پول الکترونیکی (کارت‌های اعتباری) شکل بگیرد.

 

 

مردم در مقابل پول کالاهای خود را به دیگران می‌فروشند. و هر کسی در هر جای دنیا می‌تواند با پول همان نقاط کالاهای خود را تهیه کند. اما امروزه در زمان ما افراد دیگر پول پرداخت نمی‌کنند، بلکه بیشتر مبادلات و خرید و فروش‌ها از طریق کارت‌های اعتباری و چک انجام می‌گیرد.

فکر کنید، که به چه دلیلی مردم، کالاهای خود را در مقابل پول به شما تحویل می‌دهند؟

آیا در گذشته نیز مردم به این راحتی، که شما از طریق پول‌های الکترونیکی و یا حتی اسکناس پرداخت‌های خود را انجام می‌دهید، کالاهای مورد نیاز خود را به دست آورده‌اند؟

مبادله و تکامل پول با هم یک رابطۀ مستقیم دارند، در هر مرحله از مبادله مشکلی به وجود آمد که باعث شد در هر مرحله پول تکامل یابد. تا زمان ما مبادله تغییرات بسیاری کرده است، در قدیم مردم کالاهای مورد نیاز خود را از طریق پول خریداری نمی‌کردند، بلکه هر کس کالای اضافی خود را با کالاهایی که به آن نیاز داشت، مبادله می‌کرد؟ این شیوه چه مشکلاتی داشت؟

دشواری مبادله کالا به کالا (تهاتر) انسان را تشویق به استفاده از فلزات کرد- مشکلات پول فلزی، مثل : محدود بودن طلا و نقره در دسترس بشر، او را تشویق به استفاده از رسید در معاملات کرد، همچنین مشکلات ناشی از رسیدها مثل فراوان شدن و سو استفادۀ بعضی از صرافان باعث شد، که دولت انتشار پول را در دست بگیرد، به علاوه در روزگار ما، افزایش حجم مبادلات و هم زمان شدن آن با انقلاب دیجیتال باعث شد که انسان از پرداخت‌های الکترونیکی استفاده کند.

تورم چیست؟ قدرت خرید پول چیست؟اولین پول مورد استفاده بشر چه نام داشت؟ اولین اسکناس های مورد استفادۀ بشر چیست؟

نگران نباشید، پاسخ تمام سوالات در متن وجود دارد، پس با کاوش و جستجو در متن پاسخ های خود را بیابید.


آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری

چرا می گویند پول در اقتصاد مانند خون در رگ های انسان اهمیت دارد؟

این تشبیه با این علت است که انسان بدون خون زنده نمی‌ماند و اقتصاد امروز بدون پول مختل می‌شود، شما لحظه ای را تصور کنید که دیگر هیچ کس در مقابل پول کالای خود را به شما تحویل ندهد، بنابراین همانطور که خون در بدن انسان بسیار نقش حیاتی و مهمی دارد، پول در اقتصاد نیز همان نقش را دارد.


در کدام گزینه، منطقه و کالای رایج در آن به درستی ذکر شده است، این کالاها به چه عنوانی مورد استفاده قرار می‌گرفتند؟آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

1 . هندوستان صدف – اسکناس

2 . تبت صدف – پول

3 . روسیه غلات – اسکناس

4 . ایران غلات - پول

پول

قبل از به وجود آمدن فناوری اجتماعی بسیار مهمی به نام پول، مبادلات به صورت کالا به کلال انجام می‌شد، و هر کس کالاهای اضافی خود را با کالاهایی که بدان نیاز داشت مبادله می‌کرد.

مبادلۀ کالا به کالا چه نامیده می شود، و مشکلات آن چیست؟

به مبادلۀ کالا به کالا تهاتر می‌گویند، وامروزه هم در مبادلات روستایی و بین المللی دیده می شود. و مشکلات آن در ادامه توضیح داده می‌شود.

     آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

اگر شخصی کالایی مثل گندم داشت و می‌خواست که آن را با برنج معاوضه کند، باید ابتدا فردی را می‌یافت، که برنج اضافی داشته باشد و حاضر باشد آن را با گندم مبادله کند، گاه برای به دست آوردن خواستۀ فردی که برنج داشت باید صاحب گندم چندین مبادله انجام می‌داد تا به کالای مورد نظر صاحب برنج دست می‌یافت، و این کار هم دشوار بود و هم موجب می‌شد که هزینه‌های مبادلاتی در زندگی انسان بالا برود.

     آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

در تهاتر، تعیین و محاسبۀ قیمت‌ها و تبدیل آن ها با یکدیگر نیز مشکل زا بود.

     آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

پس انداز و حفظ ارزش و انتقال آن به آینده از طریق تهاتر امکان پذیر نبود.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول به یاد داشته باشید که طلا و نقره هنوز دارایی به شمار نمی‌رفت.

البته در هر منطقه‌ای کالایی خاص پر طرفدار بود؛ مثال : در ایران غلات، در هندوستان صدف، در تبت چای و در روسیه پوست سمور خواهان بیشتری داشت. ساکنان این مناطق حاضر بودند کالاهای اضافی خود را با این کالاها معاوضه کنند؛ زیرا اطمینان داشتند که با دادن این کالاها می‌توانند کالاهای مورد نیاز خود را دریافت کنند؛ این نوع کالاها به عنوان اولین پول مورد استفاده قرار گرفت.

مشکلات مبادلۀ، تهاتر انسان را به انتخاب کالاهایی با دوام، غیر فاسدشدنی، قابل تقسیم به تکه‌های کوچک و پر طرفدارتر سوق می‌داد.این کالای جدید پول فلزی بود.

پول فلزی

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول - تست اقتصاد دهم مشکلات مبادلۀ کالا (تهاتر) چه بود، و موجب پیدایش چه نوعی از پول شد؟

هر چند مبادله به وسیلۀ کالاهای یاد شده با سرعت بیشتر و راحت تر از مبادلات پایاپای انجام می‌گرفت، افزایش تولید، و زیاد شدن حجم و تعداد مبادلات، مشکلات جدیدی را با خود به همراه آورد؛ از جمله اینکه کالاهایی که به عنوان وسیلۀ مبادله مورد استفاده قرار می‌گرفت، در صورتی که مدت زیادی بدون مصرف می ماند، فاسد و غیرقابل استفاده میشد. همچنین به دلیل حجم زیاد، فضای زیادی را اشغال می‌کرد.

از سوی دیگر تأمین جا برای محافظت از این کالاها، هزینۀ نگهداری آنها را افزایش می‌داد و زیان‌دیدگی تولیدکنندگان را به همراه داشت؛ بدین ترتیب، بشر دریافت که این کالاها وسیلۀ مناسبی برای معامله نیست و به جای آنها می توان از برخی فلزات مانند : طلا و نقره استفاده کرد.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول مزیت پول فلزی نسبت به مبادله (تهاتر) چه بود؟

     آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول  

فساد ناپذیر هستند، و حجم کمی دارند، همچنین حمل و نقل آن‌ها نسبت به تهاتر بسیار آسان است.

     آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

به همین سبب، انسان با به کارگیری پول فلزی از مشکلات ناشی از به کارگیری کالاها در مبادلات رهایی یافت. این انتخاب موجب گسترش تجارت در داخل کشورها و بین ملت‌ها شد و فعالیت‌هایی از قبیل دریانوردی و حمل و نقل را نیز رونق بخشید.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول انتخاب فلزات به عنوان پول و دارایی نقد، هرچند منافع زیادی را برای انسان ها فراهم کرد، اما مانند هر ابزار خوب دیگری، فرصت‌ها و روش‌های جدیدی هم برای سوء استفاده عده‌ای فراهم کرد.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پولمشکلات پول فلزی در مبادله چه بود؟

مهم ترین مشکل محدود بودن طلا و نقرۀ در دسترس بشر بود؛ چرا که با افزایش تولیدات و مبادلات به پول بیشتری نیاز بود. از سوی دیگر در مبادلات با حجم زیاد، پول فلزی وسیلۀ پرداخت مناسبی نبود، چون به نیروی کار بسیار نیاز بود.

رفته رفته کمبود طلا و نقره خود به عامل محدود کننده‌ای بر سر راه پیشرفت اقتصادی و تجاری بود.

انسان ها برای حلّ مشکلات پول فلزی باید چاره ای می‌اندیشیدند. در این میان، عده‌ای از بازرگانان در معاملات خود به جای پرداخت سکه‌های فلزی، رسیدی صادر می‌کردند که بیانگر بدهی آنان بود. طرف مقابل نیز براساس اصل اعتماد این رسید را میپذیرفت.

پول کاغذی

به تدریج، بازرگانانی که به یکدیگر اعتماد داشتند، این رسیدها را بین خود رد و بدل میکردند. مردم هم برای مصون ماندن از خطرهای احتمالی و همچنین رهایی یافتن از حمل مسکوکات در معامله‌ها، پول‌های خود را به تجار یا صرافان معتبر می سپردند، و در مقابل، رسید معتبر از آنان دریافت میکردند و در معاملات خود این رسیدها را به کار میگرفتند. تا جایی که در دوران تمدن اسلامی طبق آنچه در تاریخ آمده است، کارگر در بلخ رسید صرافی اسلامبل را میگرفت و این کاملاً عادی بود.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول پشتوانۀ این رسیدهایی که بین مردم و بازرگانان رد و بدل میشد چه بود و نخستین اسکناس ها چه بودند؟

این رسیدها در واقع نخستین اسکناس ها بود و پشتوانۀ آنها، طلا و نقره ای بود که نزد صرافان و بازرگانان نگهداری میشد.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول رونق روزافزون کار صرافی‌ها آنها را به نهادی مهم در اقتصاد مردم تبدیل کرد. نام این نهاد در اقتصاد اروپا، بانک بود.

بروز چه مشکلاتی موجب شد دولت چاپ و انتشار پول را بر عهده بگیرد؟ چه ایده‌ای پس از آن شکل گرفت؟

بی مبالاتی و یا سوءاستفاده برخی از صرافان از اعتماد مردم و یا تعداد زیاد انواع رسیدها و صرافی ها، که آشنایی و اعتبارسنجی آنها را برای مردم سخت کرده بود، موجب شد تا دولت‌ها برای جلوگیری از بروز این گونه مشکلات به ناچار چاپ و انتشار اسکناس را برعهده بگیرند. ایده سپردن نشر پول به یک بانک مرکزی از اینجا شکل گرفت.

پول ثبتی یا تحریری

با گسترش ارتباطات، بانک‌ها فعالیت خود را گسترش دادند و شعبهها آنها در نقاط مختلف در دسترس افراد قرار گرفت؛ نقل و انتقال اسکناس هم کم‌کم دشوار شد، و بشر به دنبال راهی آسان‌تر در مبادلات بود، بانک‌ها خدمات مختلفی را در اختیار مشتریها قرار دادند؛ از جملۀ آنها در معاملاتی که با چک انجام میشود، در واقع پول نقد بین افراد رد و بدل نمی شود بلکه بانک، موجودی حسابی را کاهش، و موجودی حساب دیگری را افزایش میدهد. چون افراد خود مبلغ چک را روی آن می نویسند به آن پول تحریری یا ثبتی گفته میشود.

شبه پول چگونه شکل گرفت؟

بانک‌ها با ایجاد چک و سازماندهی فعالیتهای اقتصادی از طریق آن، توانستند از میزان پول نقد در گردش بکاهند و سهم چک را در مبادلات افزایش دهند. ایجاد چک و استقبال مردم از آن باعث شد که شبه پول در اقتصاد شکل بگیرد.

  پول الکترونیکی و مجازی چگونه به وجود آمد، یک نمونه از پول‌های نوظهور را نام ببرید؟

افزایش حجم و سرعت مبادلات و همراه شدن آن با انقلاب دیجیتال و الکترونیک موجب شد تا بشر به دنبال روش‌های سریع تر و راحت‌تری باشد. در نتیجه امروز شاهدیم که پول الکترونیکی قابل ثبت و ضبط در کارتهای بانکی و قابل انتقال در شبکه های ارتباطاتی )تلفنی، تلفن همراه و فضای مجازی(، خرید وفروش و انتقال دارایی را بسیار آسان و سریع کرده است.در آینده پول‌های دیجیتالی گوناگونی را خواهیم دید که فرصتها و تهدیدات جدیدی را برای زندگی بشر ایجاد خواهد کرد، یکی از این پول‌های نوظهور  بیت کوین است.

همانطور که اشاره شد زمانی که طلا و نقره به عنوان پول رایج بود پشتوانۀ پول همان طلا و نقرۀ موجود در خود پول بود. پشتوانۀ پول کاغذی هم پول‌های فلزی و شمشهای طلا و جواهراتی بود که نزد صرافان یا بانک بود.

  پول های امروزی در دست افراد چه پشتوانه‌ای داند؟

اما امروزه پول های فلزی و کاغذی و تحریری و الکترونیکی که در دست افراد است، پشتوانه‌ای جز قدرت اقتصادی کشور ندارد.

پاسخ : در هر منطقه کالایی خاص پرطرفدار بود؛ مثال : در ایران غلات، هندوستان صدف، تبت چای و روسیه پوست سمور خواهان بیشتری داشت. در این مناطق میشد هر کالایی را با داشتن این کالاها به دست آورد. این کالاها به عنوان اولین پول مورد استفاده بشر قرار گرفت.(گزینه صحیح4)


آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول قدرت خرید پول به ... بستگی دارد؟آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول - قدرت خرید پول

1 . سطح عمومی قیمتها

2 . پشتوانۀ اقتصادی

3 . میزان افزایش پول

4 . میزان کاهش پول

وظایف پول

وسیلۀ پرداخت در مبادلات :

افراد در مبادلات خود، پول را می پذیرند؛ زیرا میدانند که دیگران نیز هنگام فروش کالاها یا خدمات خود، آن را خواهند پذیرفت. نقش اصلی پول در مبادلات، آسان‌سازی مبادله است.

وسیلۀ سنجش ارزش :

با پول می توان ارزش کالاها را مشخص کرد و سپس ارزش نسبی آنها را با هم سنجید. این عمل پول، کار خرید و فروش کالاهای مختلف و تبدیل قیمت‌ها را به یکدیگر آسان میکند. هر یک ازکشورها، دارای واحد ارزش خاص خود هستند؛ مثال : واحد ارزش در اتحادیه اروپا یورو، در انگلیس پوند و در ایران ریال است.

وسیلۀ پس انداز و حفظ ارزش :

افراد نیازهای گوناگونی دارند که با پرداخت پول، آنها را برطرف می کنند. بعضی نیازها هر روزه و بعضی در طول زمان پیش می آید و فرد همواره باید مقداری پول را برای رفع نیازهای آینده نزد خود نگهداری کند. علاوه بر هزینه‌های روزمره، برخی هزینه‌های غیرقابل پیش بینی نیز هست که در موقعیت‌های خاص پیش می‌آید. افراد پول‌ها را که نزد خود پس‌انداز کرده اند به عنوان وسیلۀ حفظ ارزش در زمان لازم مورد استفاده قرار میدهند.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

وسیلۀ پرداخت های آینده :

در صورتی که پول بتواند حفظ ارزش کند، میتواند وسیلۀ مناسبی برای پرداخت‌های آینده نیز باشد. این وظیفۀ پول در روزگار ما کاملاً محسوس است؛ زیرا بیشتر معاملات تجاری در مقابل پرداخت‌های آینده صورت میگیرد. خرید اقساطی و رد و بدل کردن حواله‌های بانکی از همین نوع است. این نوع پرداخت اغلب مورد قبول مردم است.

قدرت خرید پول

حتما از پدر خود و افراد سالخورده شنیده‌اید، که هر کس در زمان آن‌ها 50000تومان پول داشت، می‌توانست یک ماشین بخرد اما امروزه شما می‌بینید که با ده میلیون تومان حداکثر بتوانید، یک ماشین دست دوم بخرید؛ بنابراین وقتی که یک واحد پول نتواند ارزش خود را حفظ کند میگوییم ارزش آن دستخوش تغییر شده است.

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول هفده هزار تومان

سال 1342خانه - سال 1350پیکان - سال 1360موتور سیکلت - سال1370دوچرخه - سال1380یک حلقه لاستیک - سال 1390هزینۀ پنچرگیری

از این مثال‌ها می توان چنین نتیجه گرفت که پول نتوانسته است ارزش خود را حفظ کند و به همین دلیل می گوییم قدرت خریدش را از دست داده است. واضح است که قدرت خرید پول به سطح عمومی قیمت‌ها در جامعه بستگی دارد؛ به بیان دیگر، هر چه سطح عمومی قیمت‌ها افزایش یابد، قدرت خرید پول کاهش می‌یابد و برعکس. به همین دلیل تورم یکی از مشکلات اقتصادی است؛ چرا که باعث کاهش رفاه خانواده‌ها و ضرر پس اندازکنندگان میشود و قدرت خرید آنان را میکاهد.

تورم

تورم چیست؟

تورّم از نظر علم اقتصاد، شتاب یا نرخ رشد افزایش سطح قیمت‌هاست. وقتی این افزایش در سطح قیمت‌ها ، بی رویه، پرنوسان و مداوم باشد، با تورّم زیانبار و بد روبه رو هستیم. در مورد علت به وجود آمدن تورّم در جامعه، نظریه‌های مختلفی وجود دارد. گاهی علت تورّم، نابرابری عرضه و تقاضای کل در جامعه است. این فزونی تقاضا بر عرضه به صورت افزایش قیمت‌ها بروز میکند.

همچنین اگر افزایش پول در جامعه با افزایش تولید هماهنگ نباشد، میتواند سبب تورّم شود.

  اگر قیمت کالایی در ابتدای سال، 1000 ریال باشد و در انتهای سال، قیمت آن به 1200 ریال افزایش یابد، می گوییم طیّ این سال، 20 درصد تورم در قیمت این کالا داشته‌ایم.

نقدینگی

منظور از نقدینگی چیست؟

حجم پول موجود در هر کشور نقدینگی آن کشور را نشان میدهد. قبل از شکل گیری خدمات نوین بانک، نقدینگی کل مساوی مجموع مسکوکات و اسکناس‌های در گردش و خارج از گردش )پس انداز خانگی( بود. اما با پیدایش پول‌های تحریری )چک( و اینکه بانک‌ها میتوانستند شبه پول خلق کنند، حجم نقدینگی شامل پول و شبه پول شد. نقدینگی هم مانند همه متغیرهای اقتصادی به دو گونه اسمی و واقعی تقسیم میشود. فقط زمانی می توان از افزایش نقدینگی صحبت کرد که نرخ رشد آن از نرخ رشد تورّم بیشتر شده باشد.

ترکیبی :  همانطور که در فصل قبلی اشاره شد، باید تمام متغیرها به واقعی محاسبه شود، نه به قیمت جاری؛

  اگر اعلام شود که حقوق هر فرد ایرانی ده درصد افزایش یافته است، این یک متغیر اسمی است نه واقعی، زیرا ممکن است، در همان زمان در جامعه نرخ میزان تورم دوازده درصد باشد، بنابراین نه تنها در حقوق‌ها افزایشی صورت نگرفته و قدرت خریدی به کارکنان داده نشده است بلکه با دو درصد افزایش قیمت(تورم) که باعث کاهش قدرت خرید می‌شود رو به رو می‌شویم.

پس باید با استفاده از شاخص های نسبی میزان تولیدات و رشد و پیشرفت را در نظر گرفت، در غیر این صورت، تورم و افزایش قیمت باعث اشتباه در محاسبات می شود و مشکلات بسیاری را به وجود می‌آورد.

پاسخ : اگر پول نتواند ارزش خود را در طول زمان حفظ کند، قدرت خرید خود را از دست میدهد، قدرت خرید پول به سطح عمومی قیمت‌ها بستگی دارد؛ برای یادگیری هر زمان قدرت خرید پول را در سوال دیدید، فرض کنید که به بازار رفته اید اگر قدرت خرید پول بالا باشد میتوانید کالای بیشتری را با آن بخرید اما اگر پول کالای کمتری را خریداری کند ارزش پول یعنی قدرت خرید آن کاهش یافته است.(گزینه صحیح1)


 آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - مجید حیدری - خلاصه اقتصاد - تست اقتصاد

مبادلۀ کالا به کالا (تهاتر) بود، که در هر منطقه کالایی پرطرفدار(در ایران غلات) بود که اولین نوع پول به حساب می‌آیند، چون تهاتر مشکلاتی مثل هزینه های مبادلاتی داشت، انسان طلا و نقره را انتخاب کرد، که باعث رشد تجارت شدند، محدود بودند و بعضی از صرافان در مبادلات رسید(اولین اسکناس) صادر میکردند و مردم برای در امان ماندن پول خود و آسوده شدن از حمل سکه ها آن ها را به صرافان می‌سپردند و رسید می‌گرفتند.

اما چون رسیدها پس از مدتی افزایش یافت و تشخیص آن ها دشوار شد، دولت ها چاپ اسکناس را برعهده گرفتند، و بانک مرکزی چاپ پول ها را بر عهده گرفت.

چون مبادلات افزایش یافت، و بانک ها شعبه های خود را در نقاط مختلف در دسترس افراد قرار داد، استفاده از چک (تحریری یا ثبتی) که شبه پول نامیده می شود افزایش یافت.

همچنین با انقلاب دیجیتال و اکترونیک پول الکترونیکی مثل کارت اعتباری افزایش یافت.

اطمینان به ارزش پول در مبادلات پشتوانۀ پول نام دارد. در تهاتر و فلزات پشتوانۀ پول به ترتیب ارزش کالاها و طلا و نقره موجود نزد صراف ها بود. اما امروزه پشتوانۀ پول قدرت اقتصادی کشور است.

وظیفۀ پول : وسیلۀ پرداخت، سنجش ارزش کالاهای مختلف، پس انداز، پرداخت آینده

قدرت خرید یعنی ارزش پول، که به سطح عمومی قیمت ها بستگی دارد. نقدینگی یعنی حجم پول موجود در کشور.

 
آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - چرخۀ پول - کنکور اقتصاد - مجید حیدری

 

آکادمی کنکور - اقتصاد دهم - جزوه اقتصاد - کنکور اقتصاد - پول - فصل پول اقتصاد دهم - مجید حیدری - تکامل پول

1

کدام گزینه به عنوان اولین پول مورد استفاده قرار گرفت؟

1 . طلا و نقره

2 . در روسیه، صدف

3 . رسید صرافان

4 . در تبت، چای

2

انتخاب فلزات به عنوان پول موجب . . . همچنین  . . . و . . . را رونق بخشید.

1 . رشد مبادلات – تولید و حمل و نقل

2 . گسترش تجارت – تولید و حمل و نقل

3 . گسترش تجارت – دریانوردی و حمل و نقل

4 . رشد مبادلات – دریا نوردی و حمل و نقل

3

نخستین اسکناس‌های مورد استفادۀ بشر در کدام گزینه به درستی ذکر شده است؟

1 . در تبت چای

2 . رسید صرافان

3 . روسیه صدف

4 . پول تحریری

4

نقش اصلی پول در کدام گزینه به درستی ذکر شده است؟

1 . آسان سازی مبادلات

2 . سنجش ارزش

3 . پس انداز و حفظ ارزش

4 . پرداخت‌های آینده

5

علت تورم در کدام گزینه به درستی ذکر شده است؟

1 . افزایش سطح عمومی قیمت‌ها - افزایش تولید

2 . افزایش مصرف -افزایش تولید

3 . کاهش پول در جامعه - کمبود تولید

4 . افزایش تقاضا - افزایش پول در جامعه

پاسخ تشریحی

1

البته در هر منطقه کالایی پر طرفدار بود؛ مثال : در ایران غلات، در هندوستان صدف، در روسیه پوست سمور و در تبت چای به خواهان بیشتری داشت. ساکنان این مناطق حاضر بودند کالاهای اضافی خود را با این کالاها معاوضه کنند؛ زیرا اطمینان داشتند که با دادن این کالاها می توانند کالاهای مورد نیاز خود را دریافت کنند، بدین ترتیب این کالاها به عنوان اولین پول مورد استفاده قرار گرفتند. (گزینه صحیح4)

2

انتخاب فلزات به عنوان پول موجب گسترش تجارت در داخل کشورها و بین ملت‌ها شد، و فعالیت‌هایی از قبیل دریانوردی و حمل و نقل را نیز رونق بخشید. (گزینه صحیح3)

3

انسان‌ها باید برای حل مشکلات پول فلزی چاره ای می اندیشیدند. به تدریج عده ای از بازرگانان در معاملات خود به جای پرداخت سکه رسیدی صادر می کردند که بیانگر بدهی آن‌ها به طرف مقابل بود.پشتوانۀ این رسیدها طلا و نقره‌ای بود که نزد صرافان و بازرگانان نگهداری میشد. این رسیدها در واقع نخستین اسکناس‌ها بود. (گزینه صحیح2)

4

نقش اصلی پول در مبادلات آسان‌سازی مبادلات است.(گزینه صحیح1)

5

تورم (افزایش سطح قیمت کالاها) به دو علت به وجود می‌آید؛ 1 . همانطور که در فصل بازار اشاره شد اگر میزان تقاضا از عرضه بیشتر باشد بعضی از مصرف کنندگان که موفق به خرید کالاهای خود ‌نشده‌اند حاضرند که کالای مورد نظر خود را با قیمت بیشتری بخرند، و این مسئله باعث افزایش قیمت (تورم) می‌شود.

2 . همچنین اگر افزایش پول در جامعه با افزایش تولید هماهنگ نباشد، چون قدرت خریدی به جامعه آمده اما تولیدی وجود نداشته است، باعث تورم ‌میشود.(گزینه صحیح4)

مولف : مجید حیدری




 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 2 | امتیاز: 5 از 5