«کار و درآمد حلال»


مقدمه

آیات

متن درس

اندیشه و تحقیق

 

 

ﺍﻧﺴﺎﻥﻫﺎﻳﻰ ﻛﻪ ﺩﺭ یک ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﻣﻰ ﻛﻨﻨﺪ، ﺑﺎ ﻛﺎﺭ ﻭ ﺗﻼﺵ ﻭ ﺑﻪ کمک ﻳﻜﺪﻳﮕﺮ ﻧﻴﺎﺯﻫﺎﻯ ﻣﺎﺩﻯ ﻭ ﻣﻌﻨﻮﻯ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺭﻓﻊ ﻣﻰ ﻧﻤﺎﻳﻨﺪ.

ﺑﺮﺍﻯ ﺍﻳﻦ ﻛﻪ ﻫﺮ ﻛﺪﺍﻡ ﺍﺯ ﻣﺎ ﺑﺘﻮﺍﻧﻴﻢ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻫﻤﻜﺎﺭﻯِ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻣﺴﺌﻮﻟﻴﺖ ﺧﻮﺩ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺭﺳﺘﻰ ﺍﻧﺠﺎﻡ ﺩﻫﻴﻢ، ﻻﺯﻡ ﺍﺳﺖ ﺩﺭﺑﺎﺭﻩﻯ ﺳﺆﺍﻝﻫﺎﻯ ﺯﻳﺮ ﻓﻜﺮ ﻛﻨﻴﻢ ﻭ ﭘﺎﺳﺦ  ﺁﻥ ﻫﺎ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻭﺭﻳﻢ ﻭ ﺳﭙﺲ ﺑﺮﺍﻯ ﺁﻥ ﻫﺎ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﻯ ﻧﻤﺎﻳﻴﻢ:

1 . ﺁﻳﺎ ﺍﻧﺴﺎﻥ ﻣﻰ ﺗﻮﺍﻧﺪ ﺍﺯ ﻫﺮ ﺭﺍﻫﻰ ﻛﺴﺐ ﺩﺭﺁﻣﺪ ﻛﻨﺪ؟

2 . ﺩﺭﺁﻣﺪﻫﺎﻯ ﺑﻪ ﺩﺳﺖ ﺁﻣﺪﻩ ﭼﮕﻮﻧﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﺭﺩ ﺍﺳﺘﻔﺎﺩﻩ ﻗﺮﺍﺭ ﮔﻴﺮﺩ؟

3 . ﺍﻓﺮﺍﺩ ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﺴﺒﺖ ﺑﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎﻯ ﻋﻤﻮﻣﻰ ﻭ ﺑﻬﺒﻮﺩ ﺯﻧﺪﮔﻰ ﻣﺴﺘﻤﻨﺪﺍﻥ ﭼﻪ ﻭﻇﻴﻔﻪﺍﻯ ﺩﺍﺭﻧﺪ؟

سورۀ توبه – آیۀ 60

پیام اصلی

اِنَّمَا الصَّدَقات : همانا صدقات(زکات)

لِلفُقَراءِ وَ المَساکین : برای نیازمندان و درماندگان

وَ العامِلینَ عَلَیها : و کارگزارانِ زکات

وَ المؤَلِّـفَـةِ قُلوبُهُم : و متمایل ساختن دلهای غیرمسلمان(به سمت اسلام)

وَ فِی الرِّقاب : و آزادی بردگان

وَ الغارِمین : و ادای بدهی بدهکاران

وَ فِی سَبیلِ اللهِ : و (هزینه‌ی جهاد) در راه خدا

وَ ابنِ السَّبیل : و درماندگان در راه است

فَریضَةً مِنَ الله : این دستور، فرمانی است از جانب خداوند

وَ اللهُ عَلیمٌ حَکیم : و خداوند، دانا و حکیم است.

مواردِ مصرفِ زکات :

1 . لِلفُقَراءِ

2 . المَساکین

3 . العامِلینَ عَلَیها

4 . المؤَلِّـفَـةِ قُلوبُهُم

5 . الرِّقاب

6 . الغارِمین

7 . سَبیلِ اللهِ

8 . ابنِ السَّبیل

یکی از راه‌های تأمین نیازهای عام‌المنفعه، زکات است.(اِنَّمَا الصَّدَقات لِلفُقَراءِ....وَ ابنِ السَّبیل)(پیامِ شماره 1 – پیام آیات «2»)

زکات، نشانه‌ی صداقت در اظهار ایمان است.(اِنَّمَا الصَّدَقات)

همه‌ی دارایی‌های انسان از خودش نیست، دیگران هم در آن سهم دارند.(لِلفُقَراءِ وَ...)

فقر زدایی باید در رأس برنامه‌های نظام اسلامی باشد.(ابتدا «لِلفُقَراءِ» مطرح شده و سپس موارد دیگر.)

مسائل مادی و معنوی به هم آمیخته است.(وَ المؤَلِّـفَـةِ قُـلوبُـهُم)

 
 

سورۀ انفال – آیۀ 41

پیام اصلی

وَ اعلَموا اَنَّما غَنِمتُم مِن شَیءٍ : بدانید که هرچه غنیمت گرفتید

فَاَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ : همانا خمس(یک پنجم) آن برای خداوند

وَ لِلرَّسولِ وَ لِذِی القُربی : و رسول خدا و خویشاوندان(او، اهل بیت«ع»)

وَ الیَتامی وَ المَساکین : و یتیمان و بینوایان

وَ ابنِ السَّبیل : و در راه ماندگان

مواردِ مصرفِ خمس :

1 . لِلّهِ

2 . لِلرَّسولِ

3 . لِذِی القُربی

4 . الیَتامی

5 . المَساکین

6 . ابنِ السَّبیل

راه دیگرِ تأمین نیازهای جامعه، خمس می‌باشد.(وَ اعلَموا اَنَّما غَنِمتُم مِن شَیءٍ فَاَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ)(پیامِ شماره 3 – پیام آیات «2»)

خمس، یک پنجم از درآمد است که پس از مصرف هزینه‌های معمول زندگی، اضافه آمده و باقی مانده است.(وَ اعلَموا اَنَّما غَنِمتُم مِن شَیءٍ فَاَنَّ لِلّهِ خُمُسَهُ)(پیامِ شماره 4 – پیام آیات «2»)

پرداخت خمس واجب است، گرچه درآمد و غنائم کم باشد.(غَنِمتُم مِن شَیءٍ)

محرومیت زدایی، از برنامه‌های اسلام است و باید از ثمره‌ی جهاد و غنائم به سود فقراء گام برداشت.(وَ المَساکین وَ ابنِ السَّبیل)

 
 

سورۀ هود – آیۀ 61

پیام اصلی

هُوَ اَنشَاَکُم مِنَ الاَرض : او شما را از زمین آفرید

وَ استَعمَرَکُم فیها : و شما را به آبادانی آن واداشت

خواست خداوند، عمران و آبادیِ زمین است.(وَ استَعمَرَکُم فیها)

خداوند از انسانهای روی زمین چه خواسته است؟ عمران و آبادانی در زمین(استَعمَرَکُم فیها)(پیامِ شماره 1 – پیام آیاتِ«1»)

سرچشمه‌ی آفرینش انسان از خاک است.(اَنشَاَکُم مِنَ الاَرض)

 
 

سورۀ بقره – آیات 278 و 279

پیام اصلی

یا اَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا : ای کسانی که ایمان آورده‌اید

اتَّقُوا الله : پروای خدا داشته باشید

وَ ذَروا ما بَقِیَ مِن الـرِّبا : و آنچه را از ربا باقی می‌ماند، رها کنید

اِن کُنتُم مُؤمِنین : اگر مؤمن هستید(278)

در اسلام، ربا حرام است.

فَاِن لَم تَفعَلـوا : پس اگر چنین نکنید

فأذَنوا بِحَربٍ مِنَ اللهِ وَ رَسولِهی : با خدا و رسولش اعلان جنگ دهید

وَ اِن تُبتُم : و اگر توبه کنید

فَلَکُم رُئوسُ اَموالِکُم : سرمایه‌هایتان از آنِ خودتان

لاتَظلِمونَ وَ لا تُظلَمون : تا نه ظلم کنید و نه مورد ظلم واقع شوید(279)

کسب درآمد از کدام راه حرام است؟ از راه ربا(ذَروا ما بَقِیَ مِن الـرِّبا) (پیامِ شماره 2 – پیام آیاتِ«1»)

کسب در آمد از این راه(ربا)، مساوی با چه کاری است؟ جنگ با خدا و رسول(فَاِن لَم تَفعَلـوا فأذَنوا بِحَربٍ مِنَ اللهِ وَ رَسولِهی) (پیامِ شماره 3 – پیام آیاتِ«1»)

اگر کسی بخواهد(از ربا)توبه کند و از این راه برگردد، باید چه‌کار کند؟ باید تنها اصل سرمایه‌ی خود را از بدهکار بگیرد و آنچه علاوه بر اصل سرمایه از مردم گرفته، به صاحبانش برگرداند.(وَ اِن تُبتُم فَلَکُم رُئوسُ اَموالِکُم لاتَظلِمونَ وَ لا تُظلَمون)(پیامِ شماره 4 – پیام آیاتِ«1»)

تقوا، مرحله‌ی بالاتری از ایمان است.(یا اَیُّهَا الَّذینَ ءامَنُوا اتَّقُوا الله)

رباخوار، مالکِ بهره نمی‌شود و اسلام سود رَبَوی را به رسمیت نمی‌شناسد.(ذَروا ما بَقِیَ مِن الـرِّبا)

 
 

ﮐﺎر، ﻣﻨﺸﺄ اﺻﻠﯽ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺛﺮوت

رﺳﻮل ﺧﺪا (ص) ﻣﯽ ﻓﺮﻣﺎﻳﺪ:

ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﻪ آﺑﺎد ﮐﺮدن زﻣﻴﻨﯽ ﮐﻪ ﺑﯽ اﺳﺘﻔﺎده اﺳﺖ ﺑﭙﺮدازد و ﺷﺨﺺ دﻳﮕﺮی در اﻳﻦ ﮐﺎر ﺑﺮ او ﺳﺒﻘﺖ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، آن زﻣﻴﻦ از آنِ او ﺧﻮاﻫﺪ ﺑﻮد.

در ﺑﻴﻨﺶ و ﺗﻔﮑﺮ اﺳﻼﻣﯽ، ﮐﺎر ﺧﻼّق و ﻣﻮﻟّﺪ، ﻣﻨﺸﺄ اﺻﻠﯽ ﮐﺴﺐ ﻣﺎل و درآﻣﺪ و ﮐﻠﻴﺪ اﺳﺘﻔﺎده از ﻣﻨﺎﺑﻊ ﻃﺒﻴﻌﯽ و ﺧﺪادادی اﺳﺖ.

ﻣﻨﻄﻖ ﻓﻄﺮت ﻫﻢ ﺑﺮای ﭘﺪﻳﺪ آورﻧﺪه‌ی ﻳﮏ ﺷﯽء ﺣﻖ ﺗﺼﺮف در آن را ﻣﯽ ﭘﺬﻳﺮد و او را ﻣﺎﻟﮏ ﻣﯽﺷﻨﺎﺳﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺟﻬﺖ، ﻣﺎﻟﮏ اﺻﻠﯽ و ﺣﻘﻴﻘﯽ ﻫﻤﻪ ی ﻣﻮﺟﻮدات ﺧﺪاﺳﺖ.

ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ :

ﮐﺎر، ﻳﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﻮﻟّﺪ و ﺧﻼّق ﺑﺎﺷﺪ و ﻳﺎ ﻧﺘﻴﺠﻪی ﻣﻔﻴﺪی داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮان ﻧﺎم «ﮐﺎر» ﺑﺮ آن ﮔﺬاﺷﺖ.

اﻟﺒﺘﻪ ﮐﺎر ﻣﻮﻟّﺪ و ﺧﻼّق :

1 . اﺧﺘﺼﺎص ﺑﻪ ﮐﺎر در ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ ﻳﺎ ﮐﺸﺎورزی و ﭘﺰﺷﮑﯽ ﻧﺪارد.

2 . ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻋﻠﻢ و ﭘﻴﺸﺮﻓﺖ در رﺷﺘﻪ ﻫﺎی ﻋﻠﻤﯽ از ﻣﻬﻢ ﺗﺮﻳﻦ ﮐﺎرﻫﺎﺳﺖ.

3 . ﺗﺠﺎرت ﮐﺎﻻﻫﺎی ﻣﻔﻴﺪ و ﺣﻼل و ﺧﺪﻣﺎت ﻧﻴﺰ از ﮐﺎرﻫﺎی ﺳﻮدﻣﻨﺪ ﻣﺤﺴﻮب ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ

و ﻻزم اﺳﺖ ﮐﻪ ﮔﺮوﻫﯽ از ﻣﺮدم ﭼﻨﻴﻦ ﺷﻐﻞﻫﺎﻳﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﻳﮑﯽ از ﺑﺪﺗﺮﻳﻦ ﺑﻼﻫﺎ ﺑﺮای ﻫﺮ ﺟﺎﻣﻌﻪ روی آوردن ﺑﻪ ﮐﺎرﻫﺎی ﮐﺎذب و دوری از ﮐﺎر ﻣﻔﻴﺪ و ﻣﻮﻟّﺪ اﺳﺖ، اﻣﺮی ﮐﻪ ﭘﻴﺸﻮاﻳﺎن ﻣﺎ ﺑﻪ ﺻﺮاﺣﺖ آن را ﻣﻨﻊ ﮐﺮده اﻧﺪ.(کارهای کاذب)

 
 

رﺑﺎ، ﮐﺎذبﺗﺮﻳﻦ ﮐﺎرﻫﺎ

ﭼﺮا ﻗﺮآن ﮐﺮﻳﻢ ﺑﺎ ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺪت و ﺳﺨﺘﯽ ﺑﺎ ﮐﺴﺐ درآﻣﺪ از ﻃﺮﻳﻖ رﺑﺎ ﻣﺒﺎرزه ﮐﺮده اﺳﺖ؟

در ﻋﺼﺮ رﺳﻮل ﺧﺪا (ص) ﻣﺮدم ﻋﺮﺑﺴﺘﺎن ﺑﻪ «رﺑﺎ» آﻟﻮده ﺑﻮدﻧﺪ؛ ﺗﺎ اﻳﻦ ﮐﻪ از ﺟﺎﻧﺐ ﺧﺪاوﻧﺪ دﺳﺘﻮر آٰﻣﺪ اﻳﻦ ﻋﻤﻞ را ﺗﺮک ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﻪ ﺟﻨﮓ ﺑﺎ ﺧﺪا و رﺳﻮل او (ص) ﻧﭙﺮدازﻧﺪ.

* ذَروا ما بَقِیَ مِن الـرِّبا... فأذَنوا بِحَربٍ مِنَ اللهِ وَ رَسولِهی

مفهوم و تعریف ربا

ﭘﻮل وﺳﻴﻠﻪای ﺑﺮای ﻣﺒﺎدﻟﻪی ﮐﺎﻻﺳﺖ. اﮔﺮ اﻳﻦ ﭘﻮل، ﺧﻮدش ﻣﺴﺘﻘﻼً ﻣﻮرد ﻣﻌﺎﻣﻠﻪ ﻗﺮار ﮔﻴﺮد، ﺑﺪون اﻳﻦ ﮐﻪ ﻓﺎﻳﺪهای در ﮐﺎر ﺑﺎﺷﺪ، رﺑﺎ ﭘﻴﺶ ﻣﯽ آﻳﺪ. ﺑﺮﺧﯽ اﺷﺨﺎص ﻣﻘﺪاری ﭘﻮل را ﻧﺰد ﺧﻮد اﻧﺒﺎﺷﺘﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و آن را ﺑﻪ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﻴﺎز دارﻧﺪ، ﻗﺮض ﻣﯽ دﻫﻨﺪ و ﺑﺪون اﻳﻦ ﮐﻪ ﮐﺎری اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪ ﻳﺎ در ﮐﺎر آنﻫﺎ ﺷﺮﻳﮏ ﺷﻮﻧﺪ و ﺧﻄﺮ اﺣﺘﻤﺎﻟﯽ را ﺑﭙﺬﻳﺮﻧﺪ، ﺑﺎ وام ﮔﻴﺮﻧﺪه ﺷﺮط ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ ﮐﻪ ﭘﻮل ﺑﻴﺶ ﺗﺮی ﺑﺎزﮔﺮداﻧﺪ.

نتایج ربا

1 . اﻳﻦ ﻋﻤﻞ ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﺴﺎﻧﯽ ﺑﺪون ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ و ﮐﺎر ﺑﻪ ﺛﺮوتﻫﺎی زﻳﺎدی ﺑﺮﺳﻨﺪ و ﭘﻮل ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﮔﺮدش داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ، در دﺳﺖ ﻋﺪه‌ای ﺧﺎص ﻣﺘﻤﺮﮐﺰ ﺷﻮد.

2 . ﮔﺮوﻫﯽ ﻫﻢ ﮐﻪ ﻧﺎﭼﺎر ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ از ﭼﻨﻴﻦ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﭘﻮل ﺑﮕﻴﺮﻧﺪ، روز ﺑﻪ روز ﻓﻘﻴﺮﺗﺮ ﻣﯽ ﮔﺮدﻧﺪ؛ زﻳﺮا اﻳﻨﺎن ﻧﺎﭼﺎرﻧﺪ ﻋﻼوه ﺑﺮ ﭘﻮﻟﯽ ﮐﻪ ﻗﺮض ﮔﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ، درﺻﺪ زﻳﺎدی ﻧﻴﺰ ﮐﻪ ﻗﺮض دﻫﻨﺪه درﺧﻮاﺳﺖ ﮐﺮده، ﺑﭙﺮدازﻧﺪ

3 . اداﻣﻪی اﻳﻦ ﮐﺎر ﺳﺒﺐ ﻣﯽ ﺷﻮد ﮐﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪان ﺟﺎﻣﻌﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪﺗﺮ و رﺑﺎ ﺧﻮاران ﺣﺮﻳﺺﺗﺮ و ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ ﺗﺮ ﺷﻮﻧﺪ و ﻃﺒﻘﻪای اﺳﺘﺜﻤﺎرﮔﺮ در ﺟﺎﻣﻌﻪ ﭘﺪﻳﺪ آﻳﺪ.

4 . اﻣﺮوزه، ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ داران ﺑﺰرگ ﺟﻬﺎن وامﻫﺎﻳﯽ ﺑﺎ ﺑﻬﺮهﻫﺎی ﺳﻨﮕﻴﻦ ﺑﻪ ﮐﺸﻮرﻫﺎی ﻓﻘﻴﺮ و ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﻣﯽ دﻫﻨﺪ و ﭼﻮن آن ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﺗﻮان ﭘﺮداﺧﺖ ﭘﻴﺪا ﻧﻤﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﻧﺎﭼﺎر ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﻣﻌﺎدن و ﺛﺮوت ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﯽ ﺧﻮد را در اﺧﺘﻴﺎر آن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ داران ﻗﺮار دﻫﻨﺪ. ﺑﻪ ﻫﻤﻴﻦ ﺳﺒﺐ ﺟﻬﺎن ﺑﻪ دو ﻗﻄﺐ ﻏﻨﯽ و ﻓﻘﻴﺮ، ﺛﺮوﺗﻤﻨﺪ و ﮔﺮﺳﻨﻪ، ﻣﺴﻠﻂ و زﻳﺮ ﺳﻠﻄﻪ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﺪه اﺳﺖ.

 
 

ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ

در ﻫﺮ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی، دو ﻋﺎﻣﻞ دﺧﺎﻟﺖ دارد:

1 . ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ     2 . ﮐﺎر

با ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﮐﺎر ﻧﻮﻋﯽ ﻣﺸﺎرﮐﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻪ وﺟﻮد ﻣﯽ آﻳﺪ و ﺳﻮد ﻳﺎ زﻳﺎن آن، ﺑﻨﺎﺑﺮ ﺗﻮاﻓﻖ ﻗﺒﻠﯽ، ﻣﻴﺎن ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و اﻧﺠﺎم دﻫﻨﺪه‌ی ﮐﺎر ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﯽ ﺷﻮد.

ﺑﺮﻧﺎﻣﻪی اﺳﻼم در ﻣﻮرد ﺛﺮوت و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ :

1 . ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻦ آن در ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺳﺎزﻧﺪﮔﯽ

2 . و ﺗﻮﺳﻌﻪ و رﻓﻊ ﻓﺎﺻﻠﻪ‌ی ﻃﺒﻘﺎﺗﯽ و ﻓﻘﺮ اﺳﺖ.

آﻧﺎن ﮐﻪ ﺛﺮوت اﻧﺪوﺧﺘﻪ دارﻧﺪ، ﺷﺎﻳﺴﺘﻪ اﺳﺖ :

1 . آن را در ﺑﺴﺘﺮ ﺗﻮﻟﻴﺪ و ﺣﻴﺎت اﻗﺘﺼﺎدی ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﻴﺮﻧﺪ

2 . ﻳﺎ ﺑﺎ ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﻧﺪ، ﺷﺮﻳﮏ ﺷﻮﻧﺪ،

3 . ﻳﺎ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﺑﻪ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪان ﺑﺪﻫﻨﺪ ﺗﺎ ﺑﺘﻮاﻧﻨﺪ ﺑﻪ ﮐﺎر و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﭙﺮدازﻧﺪ.

ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﻮن در رگ ﻫﺎی اﻗﺘﺼﺎدی ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺟﺮﻳﺎن داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و ﺑﺎ ﮔﺮدش ﺧﻮد :

1 . ﺣﻴﺎت ﺟﺎﻣﻌﻪ را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﮐﻨﺪ

2 . و ﻋﺪاﻟﺖ اﻗﺘﺼﺎدی را ﻣﻤﮑﻦ ﺳﺎزد.

وﻗﺘﯽ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪی اﻓﺮاد ﺑﺎ ﮐﺎر ﻣﻬﻨﺪﺳﺎن، ﮐﺸﺎورزان، ﮐﺎرﮔﺮان، ﻣﺤﻘﻘﺎن، ﻣﻌﻠّﻤﺎن و اﺳﺘﺎدان ﻫﻤﺮاه ﺷﻮد، ﭼﺮخ ﺗﻮﻟﻴﺪ ﺑﻪ راه ﻣﯽ اﻓﺘﺪ و ﺛﺮوﺗﯽ ﮐﻪ از اﻳﻦ راه ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﯽ آﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮاﺳﺎس ﺗﻮاﻓﻖ ﻗﺒﻠﯽ و ﺑﻪ ﻋﺪاﻟﺖ ﻣﻴﺎن ﺻﺎﺣﺒﺎن ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﮐﺎر ﺗﻘﺴﻴﻢ ﺷﻮد.

ﺗﻮزﻳﻊ ﻋﺎدﻻﻧﻪی ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﻴﺎن دارﻧﺪﮔﺎن ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ:

1 . ﻳﮑﯽ از راه ﻫﺎی ﺑﺮﻗﺮاری ﻋﺪاﻟﺖ،

2 . ﺳﻮدی ﮐﻪ از اﻳﻦ راه ﺑﻪ ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﻣﯽ رﺳﺪ، ﻧﻪ ﺗﻨﻬﺎ ﺣﻼل و ﭘﺎک اﺳﺖ ﺑﻠﮑﻪ اﮔﺮ ﺑﺎ ﻧﻴﺖ اﻟﻬﯽ ﺑﺎﺷﺪ، اﺟﺮ و ﺛﻮاب اﺧﺮوی ﻫﻢ ﺧﻮاﻫﺪ داﺷﺖ.

 
 

بانکداری

در ﻧﻈﺎم اﺳﻼﻣﯽ، ﺑﺎﻧﮏ :

1 . ﮐﺎﻧﻮن ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳﺖ.

2 . ﺻﺎﺣﺒﺎن ﭘﻮل و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ، ﺛﺮوت ﺧﻮد را ﺑﺪان ﺟﺎ ﻣﯽ ﺳﭙﺎرﻧﺪ ﺗﺎ در ﻳﮏ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﻣﺎﻧﻨﺪ راه اﻧﺪازی ﮐﺎرﺧﺎﻧﻪ، ﺑﻨﺎ ﮐﺮدن ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن، آﺑﺎد ﮐﺮدن زﻣﻴﻦ ﮐﺸﺎورزی و ﺗﺄﺳﻴﺲ ﻣﺮاﮐﺰ ﻋﻠﻤﯽ و ﭘﮋوﻫﺸﯽ ﺑﻪ ﮐﺎر ﮔﺮﻓﺘﻪ ﺷﻮد و ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ ﻣﻴﺎن ﺑﺎﻧﮏ، ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﺻﺎﺣﺐ ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ ﺗﻘﺴﻴﻢ ﻣﯽ ﺷﻮد.

3 . بانک ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺻﺎﺣﺐ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ﺑﺎ اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ وارد ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﯽ ﺷﻮد

4 . ﺳﺮﻣﺎﻳﻪی ﺧﻮد را ﻃﯽ ﻗﺮاردادی در اﺧﺘﻴﺎر اﻓﺮاد ﻣﺘﻘﺎﺿﯽ ﻣﯽ ﮔﺬارد و ﺑﺎ آﻧﺎن در ﮐﺎر ﻣﺸﺨﺼﯽ ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

5 . ﺳﺮﻣﺎﻳﻪی ﺑﺎﻧﮏ و ﮐﺎر اﻓﺮاد دﺳﺖ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻫﻢ ﻣﯽ دﻫﺪ و ﻓﻌﺎﻟﻴﺖ اﻗﺘﺼﺎدی ﺷﮑﻞ ﻣﯽ ﮔﻴﺮد.

6 . ﺑﺎﻧﮏ ﺳﻬﻢ ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺻﻮرت ﻣﺎﻫﺎﻧﻪ درﻳﺎﻓﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ وام ﮔﻴﺮﻧﺪه ﺗﻮان ﭘﺮداﺧﺖ آن را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ :

ﺑﺎﻧﮑﺪاری در ﻧﻈﺎم اﺳﻼﻣﯽ راﻫﯽ ﺑﺮای ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﺎر و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ اﺳﺖ.

آﻧﭽﻪ اﻫﻤﻴﺖ دارد اﻳﻦ اﺳﺖ ﮐﻪ : ﺑﺎﻧﮏ ﻫﺎ ﺳﻮد ﺣﺎﺻﻞ از ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺧﻮد را ﻋﺎدﻻﻧﻪ ﺗﻌﻴﻴﻦ ﮐﻨﻨﺪ ﺗﺎ اﻓﺮاد ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﻮاﻧﺎﻳﯽ ﻫﻤﮑﺎری ﺳﺎزﻧﺪه ﺑﺎ ﺑﺎﻧﮏ را داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

روﺷﻦ اﺳﺖ اﮔﺮ ﺑﺎﻧﮏ ﻫﺎ ﺑﺨﺶ ﺑﻴﺸﺘﺮی از ﺳﻮد ﺑﻪ دﺳﺖ آﻣﺪه را ﺑﺮدارﻧﺪ، روش ﻋﺎدﻻﻧﻪ‌ای را ﭘﻴﺶ ﻧﮕﺮﻓﺘﻪ اﻧﺪ.

قانون ﺑﺎﻧﮑﺪاری ﮐﻪ در ﻣﺠﻠﺲ ﺷﻮرای اﺳﻼﻣﯽ ﺗﺼﻮﻳﺐ ﺷﺪه و ﻣﺒﻨﺎی ﻋﻤﻞ ﺑﺎﻧﮏ ﻫﺎﺳﺖ :

ﺑﺮاﺳﺎس ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ و ﮐﺎر اﺳﺘﻮار اﺳﺖ و از اﻳﻦ ﺟﻬﺖ ﺑﺎ ﻣﻘﺮرات ﻣﺎﻟﯽ اﺳﻼم ﻣﻄﺎﺑﻘﺖ دارد.

 
 

هزینه‌های جامعه‌ی اسلامی

  ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻧﺎﺷﯽ از ﺧﻼٔﻫﺎ و ﺷﮑﺎف ﻫﺎی ﻣﻮﺟﻮد و ﮐﺎرﻫﺎی ﻋﺎم اﻟﻤﻨﻔﻌﻪ در ﺟﺎﻣﻌﻪ؛ مانند :

1 . ﻫﺰﻳﻨﻪﻫﺎی ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ زﻧﺪﮔﯽ ﻧﻴﺎزﻣﻨﺪان، ﻣﺴﺎﮐﻴﻦ، اﻧﺴﺎن ﻫﺎی از ﮐﺎر اﻓﺘﺎده، ﺧﺎﻧﻮاده ﻫﺎی ﺑﯽ ﺳﺮﭘﺮﺳﺖ.

2 . ﺗﺤﺼﻴﻞ ﻃﻼب، داﻧﺶ آﻣﻮزان و داﻧﺸﺠﻮﻳﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﺗﻤﮑّﻦ ﮐﺎﻓﯽ ﺑﺮﺧﻮردار ﻧﻴﺴﺘﻨﺪ.

3 . اﻓﺮاد ﻣﻘﺮوﺿﯽ ﮐﻪ ﺗﻮان ﭘﺮداﺧﺖ ﻗﺮض ﺧﻮد را ﻧﺪارﻧﺪ.

4 . ﺳﺎﺧﺘﻦ ﻣﺴﺎﺟﺪ و ﮐﺘﺎﺑﺨﺎﻧﻪ ﻫﺎ، اﻳﺠﺎد ﻣﺆﺳﺴﺎت ﻓﺮﻫﻨﮕﯽ و ﺗﺮﺑﻴﺘﯽ و ﺗﻮﻟﻴﺪ ﻓﻴﻠﻢ ﻫﺎ و ﻧﺮم اﻓﺰارﻫﺎی آﻣﻮزﺷﯽ ﺑﻪ ﻣﻨﻈﻮر ﺗﺮﺑﻴﺖ اﻧﺴﺎن ﻫﺎی دﻳﻨﺪار.

نکته : تأمین این هزینه‌ها از راه اﻧﻔﺎق اﺳﺖ.

ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺑﺮآﻣﺪه از زﻧﺪﮔﯽ اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ و ﺷﻬﺮی.

 
 

ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﯽ

انفاق

مسـتـحـب(صدقه)

واجـب

زکات

انواع

زکات فطره

زکات سالانه

به 9 چیز تعلق می‌گیرد

در 8 مورد مصرف می‌شود

اِنَّمَا الصَّدَقات...

خمس

به 7 چیز تعلق می‌گیرد

در 6 مورد مصرف می‌شود

وَ اعلَموا اَنَّما غَنِمتُم...

مـالیـات

 
 
 

ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎزﻫﺎی ﻋﻤﻮﻣﯽ

انفاق

تعریف : اﻓﺮادی ﮐﻪ از ﻧﻌﻤﺖ ﺳﻼﻣﺘﯽ و ﺗﻤﮑّﻦ ﻣﺎﻟﯽ ﺑﺮﺧﻮردارﻧﺪ، ﺑﺨﺸﯽ از اﻣﻮال و ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ی ﺧﻮد را ﺑﻪ ﺷﮑﺮاﻧﻪ ی ﺳﻼﻣﺘﯽ و رﻓﺎه ﺷﺨﺼﯽ در راه ﺧﺪا ﺻﺮف اﻣﻮر ﺧﻴﺮﻳﻪ و ﻋﺎم اﻟﻤﻨﻔﻌﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ.

انفاق به دو صورت است : مستحب - واجب

مستحب

واجب

زکات

زکات در 8 جا مصرف می‌شود :

1 .نیازمندان(لِلفُقَراءِ)

2 . درماندگان(المَساکین)     

3 . کارگزارانِ زکات(العامِلینَ عَلَیها)

4 . متمایل ساختن دلهای غیر مسلمانان(المؤَلِّـفَـةِ قُلوبُهُم)    

5 . آزادی بردگان(الرِّقاب)

6 . دادن بدهیِ قرض‌داران(الغارِمین)    

7 . در راه خدا(سَبیلِ اللهِ)

8 . در راه ماندگان(ابنِ السَّبیل)

زکات به 9 چیز تعلق می‌گیرد:

غلات : 1.گندم  2.جو  3.خرما  4.کشمش

دام‌ها : 5.شتر  6.گاو  7.گوسفند

سکه‌ها : 8.طلا  9.نقره

زکات سالانه

ﻗﺮآن ﮐﺮﻳﻢ در ﺑﺴﻴﺎری ﻣﻮارد، ﭘﺲ از ﺑﺮﭘﺎ داﺷﺘﻦ ﻧﻤﺎز ﺑﺮ ﭘﺮداﺧﺖ زﮐﺎت ﺗﺄﮐﻴﺪ ﮐﺮده اﺳﺖ.

اﻟﻒ : زﮐﺎت اﻣﻮال ﻣﺬﮐﻮر در ﺻﻮرﺗﯽ واﺟﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﻣﻮرد زﮐﺎت ﺑﻪ ﺣﺪ ﻣﻌﻴﻦ ﻳﺎ ﺗﻌﺪاد ﻣﻌﻴﻦ ﺑﺮﺳﺪ. ﻫﺮ ﻳﮏ از اﻳﻦ اﻣﻮال ﻧﻪ ﮔﺎﻧﻪ ﺣﺪّ ﻧﺼﺎب ﺧﺎﺻﯽ دارﻧﺪ.

ب : زﮐﺎت، ﻳﮏ ﻋﺒﺎدت اﺳﺖ و ﻻزم اﺳﺖ ﺑﻪ ﻧﻴّﺖ زﮐﺎت و ﺑﺎ ﻗﺼﺪ ﻗﺮﺑﺖ اﻧﺠﺎم ﺷﻮد.

ج : زﮐﺎت ﻃﻼ و ﻧﻘﺮه در ﺻﻮرﺗﯽ واﺟﺐ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﺳﮑّﻪ ای ﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ ﻣﻌﺎﻣﻠﻪی ﺑﺎ آن رواج دارد؛ ﺑﻨﺎﺑﺮاﻳﻦ، زﻳﻮر آﻻت ﺧﺎﻧﻢ ﻫﺎ زﮐﺎت ﻧﺪارد.

زکات فطره

در ﭘﺎﻳﺎن ﻣـﺎه رﻣﻀﺎن ﮐﻪ ﻋﻴﺪ ﻓـﻄﺮ ﻓﺮا ﻣﯽ رﺳﺪ و ﻫﻤﻪ در ﺷﺎدی ﺑﻪ ﺳﺮ ﻣﯽ ﺑـﺮﻧﺪ، ﺧﺪاوﻧﺪ، ﺑﺮای ﮐﻤﮏ ﺑﻪ ﻣﺤﺮوﻣﺎن و ﻣﺴﺘﻤﻨﺪان ﺟﺎﻣﻌﻪ زﮐﺎت ﻓﻄﺮه را واﺟﺐ ﮐﺮده اﺳﺖ و اﺣﮑﺎم آن ﺑﻪ ﺷﺮح زﻳﺮ اﺳﺖ:

اﻟﻒ : ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻣﻮﻗﻊ ﻏﺮوب ﺷﺐ ﻋﻴﺪ ﻓﻄﺮ ﺑﺎﻟﻎ و ﻋﺎﻗﻞ و ﻫﺸﻴﺎر

اﺳﺖ و ﻓﻘﻴﺮ ﻧﻴﺴﺖ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﺧﻮدش و ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ ﻧﺎن ﺧﻮر او ﻫﺴﺘﻨﺪ، ﻫﺮ ﻧﻔﺮ ﺑﻪ ﻣﻴﺰان ﺗﻘﺮﻳﺒﯽ ٣ ﮐﻴﻠﻮ ﮔﺮم ﮔﻨﺪم ﻳﺎ ﺟﻮ ﻳﺎ ﺧﺮﻣﺎ ﻳﺎ ﺑﺮﻧﺞ و ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﻦ ﻫﺎ ﺑﻪ ﻣﺴﺘﺤﻖ ﺑﺪﻫﺪ. اﮔﺮ ﭘﻮل ﻳﮑﯽ از اﻳﻦ ﻫﺎ را ﻫﻢ ﺑﺪﻫﺪ، ﮐﺎﻓﯽ اﺳﺖ.

ب : ﮐﺴﯽ ﮐﻪ دﻳﮕﺮی ﺑﺎﻳﺪ ﻓﻄﺮه ی او را ﺑﺪﻫﺪ، واﺟﺐ ﻧﻴﺴﺖ ﻓﻄﺮه ﺧﻮد را ﺑﺪﻫﺪ.

ج : ﮐﺴﯽ ﮐﻪ ﻧﻤﯽ ﺗﻮاﻧﺪ ﻣﺨﺎرج ﺳﺎل ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮاده اش را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﮐﻨﺪ و ﮐﺴﺒﯽ ﻫﻢ ﻧﺪارد ﮐﻪ ﺑﺘﻮاﻧﺪ ﻣﺨﺎرج ﺳﺎل ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮاده اش را ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻨﺪ، ﻓﻘﻴﺮ اﺳﺖ و دادن زﮐﺎت ﻓﻄﺮه ﺑﺮ او واﺟﺐ ﻧﻴﺴﺖ.

د : اﻧﺴﺎن ﺑﺎﻳﺪ زﮐﺎت ﻓﻄﺮه را ﺑﻪ ﻗﺼﺪ ﻗﺮﺑﺖ ﻳﻌﻨﯽ ﺑﺮای اﻧﺠﺎم ﻓﺮﻣﺎن ﺧﺪاوﻧﺪ ﺑﭙﺮدازد و ﻣﻮﻗﻊ ﭘﺮداﺧﺘﻦ ﻧﻴّﺖ زﮐﺎت ﻓﻄﺮه ﻧﻤﺎﻳﺪ.

خمس

خمس در 6 جا مصرف می‌شود :

1 . برای خداوند(لِلّهِ)

2 . رسول خدا«ص»(لِلرَّسولِ)    

3 . خویشاوندان رسول خدا(لِذِی القُربی)

4 . یتیمان(الیَتامی)

5 . بی‌نوایان(المَساکین)

6 . در راه ماندگان(ابنِ السَّبیل)

ﺧﻤﺲ ﻳﮑﯽ از راه ﻫﺎی ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻧﻴﺎز ﻫﺎی ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ ﮐﻪ ﺑﻪ ﻫﻔﺖ ﭼﻴﺰ  ﺗﻌﻠﻖ ﻣﯽ ﮔﻴﺮد و راﻳﺞ ﺗﺮﻳﻦ آن ﻫﺎ ﻣﻨﻔﻌﺖ ﮐﺴﺐ و ﮐﺎر اﺳﺖ. ﻫﻤﻪ ی ﮐﺴﺎﻧﯽ ﮐﻪ از ﻃﺮﻳﻖ ﮐﺎر، درآﻣﺪی ﮐﺴﺐ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ، ﭘﺲ از ﺻﺮف ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺳﺎﻻﻧﻪی زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮاده، ﺑﺎﻳﺪ یک‌پنجم آﻧﭽﻪ را ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه، ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﻤﺲ بپردازند.

ﺣﺴﺎب ﺳﺎل :

1 . ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﺮای ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﻤﺲ، ﺣﺴﺎب ﺳﺎل داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ.

2 . داﺷﺘﻦ ﺣﺴﺎب ﺳﺎل ﺑﻪ اﻳﻦ ﻣﻌﻨﺎﺳﺖ ﮐﻪ ﻫﺮ ﮐﺲ ﺑﺎﻳﺪ ﻳﮏ روز از ﺳﺎل را روز ﺗﻌﻴﻴﻦ ﻣﻴﺰان ﺧﻤﺲ اﻣﻮال ﺧﻮد ﻗﺮار دﻫﺪ ﺗﺎ ﺑﺒﻴﻨﺪ ﮐﻪ آﻳﺎ ﭘﺮداﺧﺖ ﺧﻤﺲ ﺑﺮﻋﻬﺪه‌ی او ﻫﺴﺖ ﻳﺎ ﻧﻪ.

3 . ﭼﻨﻴﻦ ﺷﺨﺼﯽ در ﻃﻮل ﺳﺎل درآﻣﺪﻫﺎﻳﯽ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻣﯽ آورد و از اﻳﻦ درآﻣﺪ، ﻣﺨﺎرج زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮاده اش را ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻣﯽ ﮐﻨﺪ.

4 . ﭘﺲ از ﮔﺬﺷﺖ ﻳﮏ ﺳﺎل، وﻗﺘﯽ ﺑﻪ روز ﻣﻮﻋﻮد رﺳﻴﺪ، اﮔﺮ از درآﻣﺪ او ﭼﻴﺰی ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه ﺑﺎﺷﺪ ــ ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﭘﻮل و ﭼﻪ ﺑﻪ ﺻﻮرت ﮐﺎﻻ ــ ﺑﺎﻳﺪ یک‌پنجم آن را ﺑﻪ ﻋﻨﻮان ﺧﻤﺲ ﺑﻪ ﺣﺎﮐﻢ اﺳﻼم و ﻳﺎ ﻣﺠﺘﻬﺪ ﺟﺎﻣﻊ اﻟﺸﺮاﻳﻂ ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻨﺪ ﺗﺎ اﻳﺸﺎن در راه ﻫﺎﻳﯽ ﮐﻪ ﻗﺮآن ﮐﺮﻳﻢ و رﺳﻮل اﮐﺮم(ص) و اﺋﻤﻪ اﻃﻬﺎر (ع) ﻣﻌﻴﻦ ﮐﺮده اﻧﺪ، ﺑﻪ ﻣﺼﺮف ﺑﺮﺳﺎﻧﺪ.

ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺟﻪ داﺷﺖ ﮐﻪ:

1 . ﺗﺎ ﺧﻤﺲ ﻣﺎل ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﺸﻮد، اﺳﺘﻔﺎده از آن ﺟﺎﻳﺰ ﻧﻴﺴﺖ؛ ﻣﺜﻼً ﺑﺎ ﭘﻮﻟﯽ ﮐﻪ ﺧﻤﺲ آن ﭘﺮداﺧﺖ ﻧﺸﺪه، ﻧﻤﯽ ﺗﻮان ﭼﻴﺰی ﺧﺮﻳﺪ.

2 . اﮔﺮ ﺑﺎ ﭘﻮﻟﯽ ﮐﻪ ﺧﻤﺲ آن داده ﻧﺸﺪه اﺳﺖ، ﺧﺎﻧﻪای ﺧﺮﻳﺪاری ﺷﻮد، ﻧﻤﺎز ﺧﻮاﻧﺪن در آن ﺧﺎﻧﻪ ﺑﺎﻃﻞ اﺳﺖ.

3 . آذوﻗﻪ ای ﮐﻪ از درآﻣﺪ ﺳﺎل ﺑﺮای ﻣﺼﺮف در ﺧﺎﻧﻪ ﺧﺮﻳﺪه ﺷﺪه اﺳﺖ ــ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺑﺮﻧﺞ، روﻏﻦ و ﭼﺎی ــ اﮔﺮ در آﺧﺮ ﺳﺎل زﻳﺎد ﺑﻴﺎﻳﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻤﺲ آﻧﭽﻪ ﺑﺎﻗﯽ ﻣﺎﻧﺪه اﺳﺖ، ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد.

4 . زﻳﻮر آﻻت ﺧﺎﻧﻢ ﻫﺎ، اﮔﺮ ﺑﻴﺶ از ﻣﻘﺪار ﻣﺼﺮﻓﯽ ﻣﺘﺪاول آن ﻫﺎ ﺑﺎﺷﺪ و ﺟﻨﺒﻪی ذﺧﻴﺮه ﺑﻪ ﺧﻮد ﺑﮕﻴﺮد، ﻗﺴﻤﺖ اﺿﺎﻓﯽ آن دارای ﺧﻤﺲ اﺳﺖ و ﺧﻤﺲ آن ﺑﺎﻳﺪ ﭘﺮداﺧﺖ ﺷﻮد.

5 . اﮔﺮ ﭼﻴﺰی را ﮐﻪ ﺧﻤﺲ آن داده ﻧﺸﺪه ﺑﻪ ﮐﺴﯽ ﺑﺒﺨﺸﻨﺪ، ﻳﮏ ﭘﻨﺠﻢ آن ﭼﻴﺰ ﻣﺎل او ﻧﻤﯽ ﺷﻮد.

6 . اﮔﺮ ﺑﭽﻪ ای ﺳﺮﻣﺎﻳﻪ ای داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﺪ و از آن ﻣﻨﺎﻓﻌﯽ ﺑﻪ دﺳﺖ آﻳﺪ، ﺑﻨﺎﺑﺮاﺣﺘﻴﺎط واﺟﺐ ﺑﻌﺪ از آن ﮐﻪ ﺑﺎﻟﻎ ﺷﺪ ﺑﺎﻳﺪ ﺧﻤﺲ آن را ﺑﺪﻫﺪ.

مالیات

ﺗﺸﮑﻴﻞ ﺟﻮاﻣﻊ ﮐﻮﭼﮏ و ﺑﺰرگ، ﻣﺎﻧﻨﺪ روﺳﺘﺎﻫﺎ، ﺷﻬﺮﻫﺎ و ﮐﺸﻮرﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﯽ ﺑﻪ دﻧﺒﺎل دارد ﮐﻪ ﺑﺎﻳﺪ ﺗﻮﺳﻂ اﻓﺮاد ﻫﻤﺎن ﺟﺎﻣﻌﻪ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﺷﻮد. اﻣﺮوزه ﻳﮏ ﺷﻬﺮ ﻣﺎﻧﻨﺪ ﺧﺎﻧﻪ ای ﺑﺰرگ اﺳﺖ و ﻫﻤﺎن ﮔﻮﻧﻪ ﮐﻪ ﻳﮏ ﺧﺎﻧﻮاده، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی رﻓﺎﻫﯽ ﺧﻮد در ﺧﺎﻧﻪ را ﻣﯽ ﭘﺮدازد، ﺑﺎﻳﺪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی رﻓﺎﻫﯽ ﺧﻮد در ﺷﻬﺮ را ﻧﻴﺰ ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻨﺪ. ﭘﺲ ﺗﺄﻣﻴﻦ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﺷﻬﺮی ﺑﺮﻋﻬﺪه‌ی ﻫﻤﻪی ﺷﻬﺮوﻧﺪان اﺳﺖ.

ﻋﻼوه ﺑﺮ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎی ﻳﮏ ﺷﻬﺮ، ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﯽ وﺟﻮد دارد ﮐﻪ ﻣﺮﺑﻮط ﺑﻪ زﻧﺪﮔﯽ در ﻳﮏ ﮐﺸﻮر اﺳﺖ :

1 . ساﺧﺖ راه ﻫﺎی ﻣﻴﺎن ﺷﻬﺮﻫﺎ و روﺳﺘﺎﻫﺎ

2 . محافظت از ﺟﻨﮕﻞ ﻫﺎ و ﻣﺤﻴﻂ ﻫﺎی ﻃﺒﻴﻌﯽ

3 . اﻳﺠﺎد اﻣﻨﻴﺖ

و ﻣﺎﻧﻨﺪ اﻳﻦ  ﻫﺎ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﻳﯽ دارد ﮐﻪ اﻓﺮاد ﮐﺸﻮر ﺑﺎﻳﺪ در ﺗﺄﻣﻴﻦ آن ﻣﺸﺎرﮐﺖ ﮐﻨﻨﺪ.

ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﺮای ﺗﺄﻣﻴﻦ اﻳﻦ  ﮔﻮﻧﻪ ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻫﺎﺳﺖ.

ﻣﺎﻟﻴﺎت ﭘﻮﻟﯽ ﻧﻴﺴﺖ ﮐﻪ ﺑﺮای دﻳﮕﺮان ﭘﺮداﺧﺖ ﻣﯽ ﮐﻨﻴﻢ، ﺑﻠﮑﻪ ﺑﺎﺑﺖ ﻫﺰﻳﻨﻪ ی زﻧﺪﮔﯽ ﺧﻮد و ﺧﺎﻧﻮاده ی ﺧﻮدﻣﺎن در ﺟﺎﻣﻌﻪ اﺳﺖ؛

اﻳﻦ رو ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻨﻨﺪه ﻫﺎی ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻧﺒﺎﻳﺪ ﻣﻨّﺘﯽ ﺑﺮ ﮐﺴﯽ داﺷﺘﻪ ﺑﺎﺷﻨﺪ.

ﻧﻈﺎم اﺳﻼﻣﯽ وﻇﻴﻔﻪ دارد :

1 . ﺧﻤﺲ، زﮐﺎت و ﻣﺎﻟﻴﺎت را ﺑﺎ روش ﻣﻨﺎﺳﺐ و ﺑﺎ ﺣﻔﻆ ﺣﺮﻣﺖ ﺷﺨﺺ ﭘﺮداﺧﺖ ﮐﻨﻨﺪه، از او درﻳﺎﻓﺖ ﮐﻨﺪ

2 . و ﻫﺮﮐﺪام را در ﺟﺎی ﺧﺎص ﺧﻮد ﻫﺰﻳﻨﻪ ﻧﻤﺎﻳﺪ

3 . و در آﺑﺎداﻧﯽ و ﺳﺎزﻧﺪﮔﯽ ﮐﺸﻮر ﺑﮑﻮﺷﺪ.

اﻣﺎم ﻋﻠﯽ(ع) در ﻧﺎﻣﻪای ﺑﻪ ﻣﺎﻟﮏ اﺷﺘﺮ ﮐﻪ از ﺟﺎﻧﺐ اﻳﺸﺎن ﺣﺎﮐﻢ ﻣﺼﺮ ﺷﺪه ﺑﻮد، ﭼﻨﻴﻦ ﻣﯽ ﻧﻮﻳﺴﺪ:

برنامه‌ی ﻣﺎﻟﻴﺎت را ﺑﻪ ﮔﻮﻧﻪ ای رﺳﻴﺪﮔﯽ ﮐﻦ ﮐﻪ:

ﺑﻪ ﺻﻼح ﻣﺎﻟﻴﺎت دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺑﺎﺷﺪ،

زﻳﺮا ﺑﻬﺒﻮدی و ﺻﻼح دﻳﮕﺮان در ﺻﻼح ﻣﺎﻟﻴﺎت و ﻣﺎﻟﻴﺎت دﻫﻨﺪﮔﺎن اﺳﺖ،

و ﮐﺎر دﻳﮕﺮان ﺳﺎﻣﺎن ﻧﻴﺎﺑﺪ ﻣﮕﺮ آن ﮐﻪ ﮐﺎر ﻣﺎﻟﻴﺎت دﻫﻨﺪﮔﺎن ﺳﺎﻣﺎن ﭘﺬﻳﺮد، ﭼﺮا ﮐﻪ ﻫﻤﻪ ی ﻣﺮدم ﺟﻴﺮه ﺧﻮار ﻣﺎﻟﻴﺎت و ﻣﺎﻟﻴﺎت دﻫﻨﺪﮔﺎن ﻫﺴﺘﻨﺪ.

 

اﻣﺎ ﺑﺎﻳﺪ ﺑﻴﺶ از آﻧﭽﻪ ﺑﻪ ﺟﻤﻊ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺑﻴﻨﺪﻳﺸﯽ، در ﻓﮑﺮ آﺑﺎدی زﻣﻴﻦ ﺑﺎﺷﯽ، زﻳﺮا:

ﻣﺎﻟﻴﺎت ﺟﺰ از ﻃﺮﻳﻖ آﺑﺎد ﮐﺮدن زﻣﻴﻦ ﺑﻪ دﺳﺖ ﻧﻴﺎﻳﺪ،

و ﻫﺮﮐﺲ ﺑﺪون آﺑﺎد ﮐﺮدن زﻣﻴﻦ ﻣﺎﻟﻴﺎت ﻃﻠﺐ ﮐﻨﺪ، ﺷﻬﺮﻫﺎ را وﻳﺮان و ﺑﻨﺪﮔﺎن را ﻫﻼک ﺳﺎزد، و ﺣﮑﻮﻣﺘﺶ ﺟﺰ اﻧﺪک زﻣﺎﻧﯽ ﭘﺎﻳﺪار ﻧﻤﺎﻧﺪ.

 
 

 با اﻳﻦ ﮐﻪ ﺑﺎ ﭘﺮداﺧﺖ اﻧﻔﺎق ﺑﺨﺸﯽ از ﻣﺎل اﻧﺴﺎن ﮐﻢ ﻣﯽ ﺷﻮد، ﭼﺮا ﺧﺪاوﻧﺪ ﻫﻤﻴﻦ ﮐﺎر را ﻣﻮﺟﺐ اﻓﺰاﻳﺶ ﺛﺮوت ﻣﯽ ﺷﻤﺎرد؟

1 . خداوند چنین پاداشی را تعیین کرده و اوست که در مقابل این انفاق چنین پاداشی می‌دهد.

2 . وقتی روحیه‌ی انفاق در جامعه گسترش یابد، مودت و صمیمیت و انسان‌دوستی تقویت می‌شود و خداوند چنین مردمی را نعمت می‌بخشد و زندگی آنان را آباد می‌کند.

3 . جریانِ اقتصادیِ کشور تقویت می‌شود و درآمد مردم افزایش می‌یابد.

 

  آﻳﺎت 18 ﺳﻮره ی ﺣﺪﻳﺪ، 12 ﺳﻮره ی ﻣﺎﺋﺪه و 17 ﺳﻮره‌ی ﺗﻐﺎﺑﻦ را ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﮐﻨﻴﺪ و ﺗﻮﺿﻴﺢ دﻫﻴﺪ:

اﻟﻒ ــ ﭼﺮا ﻗﺮض ﺑﺪون رﺑﺎ را ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﻣﯽ ﻧﺎﻣﻨﺪ؟

در قرض الحسنه، شخصی که قرض می‌دهد، شرط نمی‌کند که شخصِ قرض‌گیرنده، پول بیشتری به عنوان نزول پول به او بدهد و در واقع نیت وی تنها قصد کمک به افراد نیازمند است. از این جهت است که قرضِ بدونِ ربا، «قرض‌الحسنه» نام گرفته است.

ب ــ ﭼﻪ ﻧﺘﺎﻳﺠﯽ ﺑﺮای ﻗﺮض اﻟﺤﺴﻨﻪ ﺑﻴﺎن ﺷﺪه اﺳﺖ؟

سورۀ حدید – آیۀ 18

پیام اصلی

انَّ المُصَّدَّقینَ وَ المُصَّدَّقات : همانا مردان و زنان صدقه دهنده

وَ اَقرَضوا اللهَ قَرضاً حَسَناً : و(آنان که) به خداوند وامی نیکو داده‌اند

یُضاغَف لَهُم : برایشان پاداشی چندبرابر است

وَ لَهُم اَجرٌ کَریم : و برای آنان اجری نیکو خواهد بود.

نتایجِ انفاق کردن(المُصَّدَّقینَ وَ المُصَّدَّقات) و دادن وام غیر مشروط(اَقرَضوا اللهَ قَرضاً حَسَناً) :

1 . افزایش سرمایه(یُضاغَف لَهُم)

2 . پاداش با کرامت(لَهُم اَجرٌ کَریم)

وام دادن به بندگان خدا، به منزله‌ی وام دادن به خداوند است.(اَقرَضوا اللهَ)

قرض و انفاق، در ظاهر کم‌شدن و کندن مال است، اما در واقع رشد است.(یُضاغَف)

 
 

سورۀ مائده – آیۀ 12

پیام اصلی

وَ لَقَد اَخَذَ اللهُ میثاقَ بَنی إسرائیل : و همانا خداوند از بنی اسرائیل پیمان گرفت

وَ بَعَثنا مِنهُمُ اثنَی عَشَرَ نَقِیباً : و از میان آنان دوازده سرپرست(برای دوازده طایفه) برانگیختیم

وَ قالَ اللهُ إنِّی مَعَکُم : و خداوند(به آنان) فرمود : من با شما هستم

لَئِن أقَمتُمُ الصَّلاةَ وَ آتَیتُمُ الزَّکاة : اگر نماز به پا دارید و زکات بپردازید

وَ آمَنتُم بِرُسُلِی وَ عَزَّرتُمُوهُم : و به پیامبرانم ایمان آورید و یاری‌شان کنید

وَ أقرَضتُمُ اللهَ قرضاً حَسَناً : و به خداوند وامی نیکو دهید

لاُکَفِّرَنَّ عَنکُم سَیِّئاتِکُم : قطعاً گناهانتان را می‌پوشانم

وَ لاُدخِلَنَّکُم جَنَّاتٍ : و قطعاً شما را به باغهایی وارد می‌کنم

 تَجِری مِن تَحتِهَا الأنهار : که نهرها زیر (درختان) آن جاری است.

فَمَن کَفَرَ بَعدَ ذَلِکَ مِنکُم : پس از این، هرکس از شما کافر شود

فَقَد ضَلَّ سَوَآءَ السَّبِیل : به راستی از راه راست منحرف گشته است.

نتایج قرض الحسنه (أقرَضتُمُ اللهَ قرضاً حَسَناً) :

1 . پوشاندنِ گناهان(لاُکَفِّرَنَّ عَنکُم سَیِّئاتِکُم)

2 . ورود به بهشت(لاُدخِلَنَّکُم جَنَّاتٍ)

همراهیِ خداوند با ما، چند شرط دارد(إنِّی مَعَکُم) :

نماز(أقَمتُمُ الصَّلاةَ) – زکات(آتَیتُمُ الزَّکاة) – ایمان(آمَنتُم بِرُسُلِی) – نصرت انبیا(عَزَّرتُمُوهُم) – انفاق(أقرَضتُمُ اللهَ قرضاً حَسَناً).

ایمان به انبیابه تنهایی کافی نیست، یاری آنان هم لازم است.(وَ عَزَّرتُمُوهُم)

کمک به خلق خدا، کمک به خداست.(«أقرَضتُمُ اللهَ» به جای «أقرَضتُمُ النّاس»)

بهشت، جای آلودگان نیست، ابتدا باید پاک شد، آنگاه به بهشت رفت.(لاُکَفِّرَنَّ عَنکُم....لاُدخِلَنَّکُم)

 
 

سورۀ تغابن – آیۀ 17

پیام اصلی

اِن تُقرِضُوا اللهَ قَرضاً حَسَناً : اگر به خداوند وام دهید وامی نیکو

یُضاعِفهُ لَکُم : آن را برای شما زیاد می‌کند

وَ یَغفِر لَکُم : و شما را می‌آمرزد

وَ اللهُ شَکورٌ حَلیم : و خداوند سپاسگذارِ بردبار است

نتایج دادن وام غیرمشروط(اِن تُقرِضُوا اللهَ قَرضاً حَسَناً) :

1 . ازدیاد مال(یُضاعِفهُ لَکُم)

2 . بخشش گناهان(یَغفِر لَکُم)

 وام گیرنده را تحقیر نکنید، زیرا طرف حساب شما خداوند است و در واقع شما به خدا وام می‌دهید.(تُقرِضُوا اللهَ)

خداوند، از کسانی که قرض الحسنه می‌دهند، سپاسگذار است، پس افراد قرض گیرنده نیز از قرض دهندگان تشکر کنند.(وَ اللهُ شَکورٌ)

 
به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 5 | امتیاز: 5 از 5