مغز انسان

آکادمی کنکور - مغز

 

مغز

مخ

 

 

مخ بزرگ ترین بخش مغز است.آکادمی کنکور - مخ

وظایف: توانایی یادگیرى، حافظه، ادراک و عملکرد هوشمندانه رادارد.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: توانایی ادراک و عملکرد هوشمندانه تنها مختص قشر مخ است.

مخ داراى یک لایهٔ خارجی چین خورده با برآمدگی ها و شیارهای بسیار است. این لایه قشر مخ نامیده می‌شود.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: هر آنچیزی که حس می کنیم توسط قشر مخ انجام می‌شود حواستون باشه بسیاری به اشتباه فکر می کنند گیرنده های حسی مثلا گرما یا نور را حس می کنند در صورتیکه گیرنده ها تنها باعث ایجاد پیام عصبی و انتقال آن به نورون ها می‌شود تمام حس و ادراک ما از همه دنیای اطراف در قشر مخ انجام می‌شود.آکادمی کنکور - مخ

 

یک شیار عمیق و طولانی در وسط، مخ را به دو نیمکرهٔ چپ و راست تقسیم می کند. البته در مغز شیار های دیگری وجود دارد ولی نه به عمق شیار وسطی مخ.

جسم پینه ای: نیمکره های مخ از طریق دسته ای از تارهای عصبی به نام جسم پینه ای به یکدیگر مرتبط می‌شوند. جسم پینه ای سفید رنگ است به دلیل وجود تار های میلین دار و فاقد جسم سلولی و هسته است..(مثلث  مغزی نیز بین دو نیمکره قرار دارد.)

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: جسم پینه ای، داخل مخچه و درخت زندگی، بخش خارجی نخاع از بخش های سفید رنگ دستگاه عصبی مرکزی هستند.

به طور معمول، نیمکرهٔ چپ مخ اطلاعات حسى را از سمت راست بدن دریافت و حرکات آن را کنترل می کند و برعکس نیمکرهٔ راست، اطلاعات حسى را از سمت چپ بدن دریافت و حرکات آن بخش را کنترل می کند. علاوه بر آن هر یک از نیمکره ها، کارهای مخصوص به خود دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری بیشتر پردازش اطلاعات حسی و حرکتی در قشر خاکستری مخ(محل تجمع اجسام سلولی نورون ها) انجام می‌شود که لایهٔ خارجی چین خورده و نازک مخ است. چین خوردگى هاى قشر مخ، باعث افزایش سطح این ناحیه شده است و در عین حال این امکان را به وجود آورده است که مغز درون جمجمه جا بگیرد.

 
آکادمی کنکور -  مغز

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: چرا کتاب گفته بیشتر پردازش اطلاعت حسی و حرکتی چون پردازش برخی از اطلاعات حسی و حرکتی مانند انعکاس های نخاعی در نخاع انجام می‌شود زیرا در انعکاس های نخاعی پاسخ گویی در زمان خیلی کوتاه بسیار اهمیت دارد و به همین دلیل نخاع بدون دخالت مغز تصمیم می گیرد البته مغز را از انجام انعکاس مطلع می کند.

مخچه

موقعیت

آکادمی کنکور  مخچه

مخچه: مخچه در پشت ساقهٔ مغز قرار دارد و از دو نیمکره که در وسط آنها بخشی به نام کرمینه قرار دارد تشکیل شده است.  بخش خارجی مخچه همانند قشر مخ و تلاموس وهیپوتالاموس، و قسمت پروانه شکل نخاع خاکستری رنگ است.

بخش داخلی مخچه از ماده سفید رنگ به نام درخت زندگی تشکیل شده همونطور که در شکل میبینید شبیه یه درخته افقیه !

 

وظیفه

این اندام مهم ترین مرکز هماهنگی و یادگیرى حرکات لازم براى تنظیم حالت بدن و تعادل است و براى انجام این اعمال، اطلاعاتى را از ماهیچه ها، مفصل ها، پوست، چشم ها و گوش ها دریافت می کند(از مجاری نیم دایره گوش دریافت می کند ولی از حلزونی گوش پیام دریافت نمی کند.). به علاوه بخش هایی از مغز و نخاع که مربوط به حرکات بدن هستند، پیام هایی را به مخچه ارسال می کنند. وقتى راه می رویم، مخچه با پیش بینی وضعیت بدن در لحظهٔ بعد پیام هایی را براى مغز و نخاع می فرستد و موجب تصحیح و ىیا تغییر حرکت بدن می‌شود. به این ترتیب ما بدون برخورد به موانع، راه خود را ادامه می دهیم

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: پس هنگام راه رفتن مخچه با استفاده از گیرنده های حسی وضعیت بدن رو پیش بینی  بعد پیام هایی را به مغز و نخاع می فرسته و در نهایت این مغز و نخاع هستش که دستور حرکتی رو به اندام های ما ارسال میکنه نه خود مخچه!

. صدمه به مخچه باعث می‌شود که فرد هنگام راه رفتن تلوتلو بخورد و اعمال خود را به طور غیرماهرانه انجام دهد. این فرد توانایی انجام حرکات دقیق را ندارد؛ نمى تواند یک خط مستقیم رسم کند و یا با چکش روى میخ بکوبد.

ساقه مغز

 

 

موقعیت

آکادمی کنکور - ساقه مغز

ساقۀ مغز: ساقهٔ مغز در قسمت پایینی مغز قرار دارد بین نخاع و نیمکره هاى مخ و مخچه، مى باشد.

 ساقهٔ مغز  به ترتیب از بالا به پایین شامل مغز میانی، پل و بصل النخاع است.

مغز میانی: این بخش از مغز با بینایی، شنوایی، کنترل حرکتی، خواب و بیداری، هشیاری و کنترل حرارت بدن مرتبط است.

پل مغزی: پل مغزی زیر مغز میانی، جلوی مخچه و بالای بصل النخاع قرار گرفته‌است. رشته های عصبی وابران مغز از پل مغزی به بصل النخاع یا مخچه میروند و رشته های آوران از پل به تالاموس میگذرند. پل مغز حدود دو و نیم سانتیمتر طول دارد.  

بصل النخاع: پایینترین بخش مغز است

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: قاعده بزرگ بصل النخاع بالا و قاعده کوچک آن پایین قرار گرفته استمخچه در پشت آن قرار گرفته است.

 بطن چهارم: در جلو به وسیله ی پل مغزی و بصل النخاع و در عقب توسط مخچه محدود می‌شود.

برجستگی‌های چهارگانه: در سطح عقبی مغز میانی چهار برجستگی به نام برجستگی‌های چهارگانه وجود دارد. این ساختار مرکز برخی انعکاس بینایی و شنوایی نظیر انعکاس مردمک و بازتاب تطابق عدسی چشم و … است. 

وظیفه

بصل النخاع، بسیارى از اعمال حیاتى مربوط به فعالیت های بدن، مانند تنفس و ضربان قلب را تنظیم می کند. این ساختارها نقش مهمی در تنظیم فعالیت های بدن برعهده دارند.

مراکز مغزى دیگر:

مراکز مهم تقویت و انتقال پىیام هاى عصبى که اطلاعات را بىن بخش هاى مختلف مغز رد و بدل مى کنند

تالاموس:

موقعیت: ۲ عدد و در بالاى هیپوتالاموس و ساقهٔ مغز قرار دارد.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: تالاموس و هیپوتالاموس از بخش های خاکستری مخ محسوب می‌شوند.

وظیفه: پردازش اطلاعات حسى نقش مهمی دارد. اطلاعات حسی از اغلب نقاط بدن در تالاموس گرد هم می آیند تقویت می شوند و به بخش های مربوطه در قشر مخ فرستاده می‌شوند

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: هم مخ و هم تالاموس در پردازش اطلاعات حسی نقش دارند ولی مخ نقش پر رنگ تری دارد.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته: اغلب اطلاعات در تالاموس تقویت می‌شوند (به جز اطلاعات بویایی) ولی در قشر مخ اطلاعات تقویت نمی‌شوند پس آسیب به تالاموس باعث ضعیف شدن اغلب حواس می‌شود.

هیپوتالاموس:

موقعیت: درزیر تالاموس

وظیفه: مرکز احساس گرسنگى و تشنگى و تنظیم دماى بدن است و نیز بسیارى ازاعمال غده هاى ترشح کنندهٔ هورمون ها را تنظیم مى کند.

دستگاه لیمبیک:

شبکهٔ گسترده ای از نورون ها، به نام دستگاه لیمبیک که تالاموس و هیپوتالاموس را به قسمت هایى از قشر مخ، متصل می کند.

وظیفه: حافظه  یادگیرى و احساسات مختلف، مانند احساس رضایت، عصبانیت و لذت.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: ما ۲ لوب بویایی داریم که با دستگاه لیمبیک ارتباط مستقیم دارد.آکادمی کنکور - لوب بویایی

نورون های بویایی از بافت پوششی بویایی واقع در قسمت فوقانی حفره بینی شروع می‌شوند.این نورون‌ها (دوقطبی بوده) که در میان بافت پوششی بویایی انتشار می یابند و حاوی گیرنده‌های حساس بویایی هستند. .آکسون های نورون‌های دو قطبی، عصب بویایی را می سازند.رشته ها(آکسون ها)ی عصب بویایی در لوب بویای خاتمه می یابند.دو لوب بویایی با یکدیگر نیز ارتباط دارند.آکسون‌های عصب بویایی از طریق صفحه غربالی استخوان پرویزنی(Ethmoid) به حفره جمجمه وارد شده که در لوب بویایی پایان می یابند. پس اطلاعات بویایی بدون ورود و تقویت در تالاموس به لوب بویایی می رود.

 

 

 

تقسیم بندی مراکز مختلف مغز از لحاظ کارهایی که انجام می دهند.

عملکر هوشمندانه و درک

قشر مخ

یادگیری

قشر مخ، مخچه، دستگاه لیمبیک

حافظه

قشر مخ، دستگاه لیمبیک

پردازش اطلاعات حسی

قشر مخ، تالاموس

تقویت اغلب اطلاعات حسی

تالاموس

مرکز احساس تشنگی و گرسنگی و تنظیم دمای بدن

هیپوتالاموس(مرکز تنظیم اعمال بسیاری از غدد درونریز)

احساسات مختلف، مانند احساس رضایت، عصبانیت و لذت

دستگاه لیمبیک

تنظیم تنفس و ضربان قلب

بصل النخاع(پایین ترین بخش مغز)


 

مولف: علیرضا سیاحی

آبان 94

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 10 | امتیاز: 4.6 از 5
سلام در قسمت موقعیت مخچه گفتید ک درخت زندگی در داخل نخاع قرار داره اما مگه داخل مخچه نیست؟
سلام خسته نباشید. به جرئت میتونم بگم سایت شما بهترین منبع برای کنکوره. چقدر قشنگ نکته هارو در کنار هم میچینین. چقدر خوب ترکیب میکنید. بهترین سایت دنیارو دارید. یه سوال داشتم: چرا در متن بالا نوشتید دو عدد تالاموس ولی توی کتاب درسی نوشته تالاموس(بصورت مفرد)؟
سلام خسته نباشید. ببخشید چرا در مورد مغز گوسفند هیچ جزوه ای نذاشتید؟
سلام بسیار مفید بود ممنون واقعا به قدرت خدای عزیز و مهربان پی میبریم