فهرست
 
  1. دفاع اختصاصی
    1. آنتی ژن
    2. گیرنده آنتی ژن
    3. لنفوسیت
      1. محل تولید لنفوسیت ها 
      2. انواع لنفوسیت
    4. ایمنی هومورال 
      1. پادتن
        1. جنس
        2. عملکرد
    5. ایمنی سلولی

دفاع اختصاصی

میکروب هایی که از سد دفاع غیر اختصاصی (خط اول و دوم دفاع) عبور می کنند با دفاع اختصاصی رو به رو می شوند. در دفاع اختصاصی گروهی از گلبول های سفید به نام لنفوسیت ها فعالیت می کنند. لنفوسیتها مانند آنزیمها اختصاصی عمل می کنند یعنی یک نوع میکروب خاص (یا به طور کلی تر یک آنتی ژن خاص را)شناسایی و با آن مبارزه می کنند. مثلا لنفویستی که آنتی ژن روی ویروس اریون را شناسایی می کنند نمی توانند آنتی ژن سطحی باکتری مولد کزاز را شناسایی کنند. خب چگونه هر آنتی ژن مختص یک نوع لنفوسیت است ؟؟ برای این پرسش ابتدا باید آنتی ژن رو بشناسید :

آنتی ژن :

هر ماده ای که سبب پاسخ ایمنی شود آنتی ژن نام دارد اغلب آنتی ژن ها مولکول هایی پروتئینی یا پلی ساکاریدی هستند. آنتی ژن در سطح ویروس ها، باکتری ها و روی سایر سلول های بیگانه وجود دارند. مولکول های موجود در سطح سلول های سرطانی و سم باکتری ها و دانه های گرده نیز انواعی از آنتی ژن ها هستند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : با توجه به عبارات بالا پس نمی توان گفت آنتی ژن ها فقط روی سطح میکروب ها وجود دارد . آنتی ژن ها میتوانند روی سطح سلول های خودی (سلول های سرطانی) و حتی روی هیچ سلولی نباشند مثل دانه های گرده و سم باکتری ها که خودشون آنتی ژن هستند.

گیرنده آنتی ژن:

در سطح هر لنفوسیت پروتئین هایی به نام گیرنده آنتی ژن وجود دارد، هر گیرنده آنتی ژن شکل خاصی دارد و به آنتی ژن هایی که از نظر شکل مکمل آن ها هستند متصل می شوند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : به هر گیرنده آنتی ژن حداکثر دو آنتی ژن متصل می شود.

محل تولید لنفوسیت ها :

همه ی لنفوسیت ها مانند همه ی سلول های خونی دیگر در مغز استخوان ساخته می شوند ، لنفوسیت ها مانند همه گلبول های سفید دیگر دارای اجزای یک سول جانوری از قبیل غشاء سلولی، سیتوپلاسم، میتوکندری و هسته هستند و از همه نوع فعالیت های حیاتی مانند تغذیه تنفس و تحرک برخوردارند.

انواع لنفوسیت :

لنفوسیت ها به دو دسته ی لنفوسیتB  و لنفوسیت T  تقسیم می شوند . لنفوسیت B در مغز استخوان ساخته می شود ، ابتدا نابالغ هستند و سپس در همان جا به بلوغ می رسند یعنی توانایی شناسایی سلول ها و مولکول های خودی را از سلول و موکولهای بیگانه به دست می آورد اما لنفوسیت های T بعد از ساخته شدن در مغز قرمز استخوان نابالغ هستند و سپس از طریق خون به غده ی  تیموس  که در پشت استخوان جناغ و در جلوی نای قرار دارد رفته و در آن جا توانایی شناسایی سلول های خودی و بیگانه را به دست می آورند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: طبق جمله بالا می توان گفت خون هم دارای لنفوست های بالغ و هم نا بالغ است.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: مری پشت نای، و نای پشت جناغ قرار دارد.

آکادمی کنکور - برخورد اول با آنتی ژن در ایمنی هومورال

ایمنی هومورال :

در ایمنی هومورال لنفوسیت هایB  نقش دارند . هومورال به معنای مایعات بدن است (خون، لنف و مایع بین سلولی). همه ی این مایعات از پلاسمای خون منشا می گیرند و خود پلاسمای خونی از سلول های خونی منشا میگیرد.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: فرق لنف و مایع بین سلولی با پلاسما ، پروتئین های بیشتر پلاسما است.

هنگامی که لنفوسیت هایB  که برای نخستین بار به آنتی ژن خاصی متصل شدند رشد می کنند و سپس تقسیم می شوند یعنی میتوز و سیتوکینز در آن ها انجام می شود و در نهایت تغییر می کنند یعنی تمایز می یابند و شبکه آندوپلاسمی زبر و دستگاه گلژی در آن گسترده می شود (چون اگر به سلول پلاسموسیت تبدیل شوند باید پادتن ترشح کنند و ترشحات زیاد دستگاه گلژی و آندوپلاسمی زبر وسیع تری را می طلبد.) پس در نهایت به دو دسته سلول تبدیل می شود سلول های Bخاطره و سلول های پلاسموسیت.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : در اولین برخورد لنفوسیتB  با آنتی ژن ، پادتن تولید نمی شود بلکه تنها سلول های پلاسموسیت و تنها سلول هایB خاطره تولید می شوند.

در دومین برخورد با همان آنتی ژنی که برای بار اول با آن برخورد شده ، سلول های B خاطر با سرعت زیادی تقسیم می شوند و تعداد زیادی پلاسموسیت و تعداد کمی سلول خاطره تولید می کنند. به همین خاطر با افزایش پلاسموسیت ها که ترشح کننده ی پادتن ها هستند ، پادتن بیشتری تولید می شود. حالا پادتن چیه ؟

 

پادتن :آکادمی کنکور - آنتی ژن

جنس : پادتن یا  آنتی بادی ها، از جنس پروتئین هستند و در شبکه آندوپلاسمی زبر ساخته و فعال می شوند و سپس به دستگاه گلژی رفته و نشانه گذاری می شوند تا با فرآیند اگزوسیتوز به خارج از سلول ترشح شوند.

عملکرد : پادتن ها در ساده ترین حالت به آنتی ژن های سطح میکروب ها متصل می شوند و آن ها را غیر فعال می کنند تا دیگر نتوانند به سلول های خودی متصل شوند. همچنین با اتصال به آنتی ژن ها و خنثی کردن انها فاگوسیتوز را برای سلول های ماکروفاژ و نوتروفیل ها افزایش می دهند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : پادتن ها برخلاف پرفورین ها در خون محلول هستند و در دفاع اختصاصی به طور مستقیم و در دفاع غیر اختصاصی به طور غیر مستقیم نقش دارند (به خاطر تسهیل در کار ماکروفاژ ها)

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: مانند گیرنده های آنتی ژن اختصاصی عمل میکنند یعنی به آنتی ژنی متصل می شوند که لنفوسیت سازنده اش در برخورد اول و دوم به آن متصل شده بوده است.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : در مبارزه با سلول های سرطانی کمترین اهمیت را دارند (بر خلاف لنفوسیت های T و ماکروفاژها )

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : در بروز آلرژی نقش دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : از چند زنجیره پلی پپتیدی تشکیل شده اند و نظریه یک ژن – یک آنزیم را رد می کنند چون آنزیمی نیستند و از چند زنجیره تشکیل شده اند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: سلول های لنفوسیت B و B  خاطره و لنفوسیت T و T خاطره تنها سلول های خونی ای هستند که در خارج از خون تقسیم می شوند و سلول های جدیدی به وجود می آورند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : تعداد پلاسموسیت ها هم در برخورد اول و هم دوم از سلول های خاطره  B بیشتر است.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : پلاسموسیت ها برخلاف سلول های خاطره تونایی تقسیم شدن ندارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : پلاسموسیت ها نمی توانند آنتی ژن ها را تشخیص دهند چون گیرنده آنتی ژن ندارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : لنفوسیت ها علاوه بر مغز استخوان در گره های لنفی نیز از سلول های T خاطره تولید می شوند.

ایمنی سلولیآکادمی کنکور - لنفوسیت T

 

در ایمنی سلولی لنفوسیت های T  دخالت دارند لنفوسیت های T نیز مانند لنفوسیت های B پس از برخورد با آنتی ژن رشد کرده تقسیم شده و تغییر می کند و به سلول T خاطره و سلول T کشنده تبدیل می شود . لنفوسیت هایT  کشنده برخلاف پلاسموسیت ها پادتن محلول در خون تولید نمی کنند. بلکه دارای آنزیم هایی در غشای خود هستند این آنزیم پرفورین نام دارد. سلول های T کشنده به طور مستقیم به سلول های سرطانی و آلوده به ویروس حمله می کنند و محتویات سلولی خارج شده وسلول از بین می رود به این ترتیب ویروس توانایی تولید مثل ندارد. چون همانطور که خواهید خواند ویروس ها با استفاده از امکانات دیگر سلول های زنده تولید مثل می کنند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : تا زمانیکه ویروس ها در سلول قرار دارند پادتن ها امکان اتصال به ویروس ها را ندارند ولی پس از حمله سلول T کشنده و خروج ویروس پادتن به آنتی ژن سطحی ویروس متصل می شود.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : پروتئین های مکمل به غشای خود میکروب (مثلا به غشای باکتری حمله می کند)ولی سلولT کشنده به سلول آلوده به ویروس و یا سرطانی حمله می کنند. پس سلولT کشنده به یک سلول زنده حمله می کند نه خود ویروس !

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : لیزوزیم دیواره باکتری ها را تجزیه میکند ولی پروتئین های مکمل و سلولT  کشنده غشای سلول را تجزیه و سوراخ می کنند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : پرفورین به سلول های سازنده اینترفرون حمله می کند چون سلول های سازنده اینترفرون خودشون به ویروس آلوده هستند و سلول T کشنده هم که به سلول های آلوده به ویروس حمله میکنه!

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : پادتن محلول در خون است ولی پرفورین در غشای سلول T کشنده قرار دارد.

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 4 | امتیاز: 4 از 5
سلام همه سلولهای خونی در مغز قرمز استخوان ساخته می شوند؟ پلاسموسیت و سلولهای b خاطره و t خاطره چطور؟
سلام این سه مورد از سلول های خونی تولید می شوند و خودشان سلول های خونی نیستند