اگر میکروب ها از دومین خط دفاع غیر اختصاصی عبور کنند یعنی در در سطح بدن از لایه های شاخی پوست عبور کنند و در حفره های داخلی از لایه مخاط عبور کنند با دومین خط دفاع غیر اختصاصی روبه رو  می شود.

دومین خط دفاع غیر اختصاصی

دومین خط دفاع غیر اختصاصی

 

پاسخ التهابی

التهاب نوعی پاسخی موضعی است یعنی در یک قسمت از بدن(بر خلاف پاسخ دفاعی دمایی، یا ایمنی هومورال و سلولی که در کل بدن اتفاق می افتد.) که دچار هر نوع آسیب بافتی مثل خراش و یا بریدگی اتفاق می افتد. در این قسمت از سلول آسیب دیده هیستامین ترشح می شود این هیستامین باعث گشادی رگ (در نتیجه کاهش فشار خون)و خون رسانی بیشتر به محل آسیب دیده می شود پس این محل قمز متورم تر و گرم تر می شود.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : به دنبال افزایش خون به بخش جراحت دیده ، اکسیژن و قند بیشتر و همینطور گلبول های سفید بیشتری مانند نوتروفیل ها ائوزینوفیل ها و مونوسیت های بیشتری به آن جا می روند.آکادمی کنکور - دومین خط دفاع غیر اختصاصی

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : سلول هایی که هیستامین ترشح می کنند :

 

1) سلول های اسیب دیده در التهاب

2) بازوفیل ها در خون

3) ماستوسیت ها در بافت

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : دقت کنید که خود هیستامین باعث جلب گلبول های سفید به این منطقه نمی شود بلکه طبق گفته کتاب درسی مواد دیگری(به نام فاکتور کموتاکسی) که از سلول های آسیب دیده ترشح می شوند باعث جلب گلبول های سفید نوتروفیل، ائوزینوفیل و مونوسیت در خون و ماکروفاژهای مستقر در بافت به این منطقه می شوند.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : به فرآیندی که طی آن گلبول های سفید از جدار مویرگ ها خارج می شوند و وارد بافت می شوند تا با میکروب ها مبارزه کنند دیاپدز می گویند.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : برخی سلول ها هستند که بعد از دیاپدز هرگز به خون بر نمی گردند. مونوسیت ها بعد از دیاپدز به ماکروفاژ تبدیل می شوند این ماکروفاژ ها هرگز به خون باز نمی گردند و در بافت می مانند. اما برخی سلول های دفاعی بعد از خروج از خون دوباره به آن بر میگردند مثل لنفوسیت ها که بین خون و لنف در گردش هستند.

کدوم دیاپدز داره کدوم نداره !!؟

البته  در یک جدولی جدا به طور مفصل گلبول های سفید و ویژگی هاشون رو براتون توضیح میدم.ولی فعلا این نکته رو بدونید :

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : مونوسیت‌های خون با عمل دیاپدز از مویرگ‌ها خارج و تمایز پیدا می‌کنند و به ماکروفاژ تبدیل و وارد بافت پیوندی می‌شوندنوتروفیل‌ها نیز دیاپدز و فاگوسیتوز انجام می‌دهند. اما لنفوسیت‌های T قدرت دیاپدز ندارند، چرا که دیاپدز از انواع حرکات آمیبی است و با تشکیل پای کاذب انجام می‌شود. به این ترتیب، توانایی دیاپدز منحصر به( فاگوسیت‌ها (بیگانه خوارها است. لنفوسیت‌های T، با سلول‌های سرطانی و سلول‌های آلوده به ویروس مبارزه می‌کنند این سلولها در بافت هستند، نه خون. اما لنفوسیت‌های T از مویرگهای خونی خارج می‌شوند و به بافت می‌روند، ولی مکانیسم این عمل با دیاپدز متفاوت است و دیاپدز نامیده نمی‌شود.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : سلول هایی که حرکت آمیبی دارند : نوتروفیل، مونوسیت، ماکروفاژ، ائوزینوفیل،آمیب ها، روزن داران، کپک مخاطی سلولی، کپک مخاطی پلاسمودیومی

در شکل زیر سلول هایی که از مویرگ خارج می شوند می توانند نوتروفیل، ائوزینوفیل، مونوسیت باشند ولی ماکروفاژ ها فقط در بافت هستند.به این فرآیند که طی اون گلبول های سفید جذب مواد ترشحی می شوند و به سمت محل آسیب دیده حرکت میکنند تاکتیک شیمیایی می گویند.

 

در کل پاسخ التهابی باعث فاگوسیت میکرو بها توسط گلبول های سفید و در نهایت باعث سرکوب عفونت و تسریع بهبودی می شود. در برخی مواقع نه همیشه، بازمانده میکروب‌ها و سلول‌های خودی کشته شده و نوتروفیل‌ها چرک را می‌سازند. ماکروفاژها می‌توانند با عمل فاگوسیتوز این سلول‌های مرده را از بین ببرند.

 

گلبول های سفید

گلبول های سفید فاگوسیت کننده مهم ترین بخش دومین خط دفاع غیر اختصاصی بدن هستند . فاگوسیت فرآیندی است که طی آن مواد خارجی و میکروب ها به عنوان یک وزیکول وارد سلول فاگوسیت می شوند و سپس لیزوزوم و آنزیم هایش به این وزیکول پیوسته و میکروب ها تجزیه می شوند.

وظیفه

 

آکادمی کنکور - نکته کنکوری وظیفهی ایمنی بدن را بر عهده دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوریدر هردو ایمنی اختصاصی و غیر اختصاصی نقش دارند.

ویژگی کلی  و محل تولید

 

آکادمی کنکور - نکته کنکوری در مغز استخوان ساخته میشوند و به دو نوع گرانولوسیت و آگرانولوسیت تقسیم میشوند.

 
آکادمی کنکور - گلبول های سفید و قرمز

آکادمی کنکور - نکته کنکوری همهی گلبولهای سفید دارای هسته هستند.(برخلاف پلاکتها و اریتروسیتها)

آکادمی کنکور - نکته کنکوری گرانولوسیتها دارای هسته چند شکلی هستند و به دلیل دارا بودن تعداد لیزوزوم بالا دانهدار به نظر میآیند. دارای عمر کوتاه بوده و فاقد قدرت تقسیم شدن (همانند گلبولهای قرمز) میباشند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری همهی گرانولوسیتها توانایی دیاپدز دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری آگرانولوسیتها دارای هسته تک قسمتی بوده و فاقد لیزوزوم هستند.

گرانولوسیتها (دانهدار)

 

 نوتروفیل: بیگانه خوار اصلی خون (فراوانترین گرانولوسیت در خون)

آکادمی کنکور - نکته کنکوری دارای هسته چند تکهای (2 تا 5 لوب) تعداد لوب آن بیشتر از بقیهی گرانولوسیتهاست.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری دارای تحرک زیاد (حرکت آمیبی همانند آمیبها، روزنداران، کپک مخاطی سلولی و کپک مخاطی پلاسمودیومی) و توانایی خروج از خون(دیاپدز)

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته خارج از کتاب : نوتروفیلها هم از گلیکولیز (غیر هوازی) و هم چرخه کربس(هوازی) برای تأمین انرژی استفاده میکنند. این امر به نوتروفیلها اجازه میده در بافتهای مرده و فاقد اکسیژن نیز زنده مانده و به عمل دفاعی بپردازند.

 

 ائوزینوفیل: از نظر ظاهری شباهت زیادی به نوتروفیلها دارند اما قدرت آندوسیتوز(ذره خواری) کمتری دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری هسته آنها معمولاً دو لوبه است.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری در واکنشهای انگلی و آلرژیک زیاد میشوند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری در این عفونت ها تعداد ائوزینوفیل ها زیاد می شود :

1. مالاریا که عامل آن پلاسمودیوم فالسیپاروم است.

2. اسهال آمیبی

3.توکسوملاسموسیز

 بازوفیل: ترشح هیستامین(همانند ماستوسیتها و سلولهای آسیب دیده بافت) گشادی رگها

آکادمی کنکور - نکته کنکوری هسته بازوفیلها خمیده و U شکل و با دو لوبه میباشد.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری ترشح هپارین > ضد انعقاد (لخته شدن خون)

آکادمی کنکور - نکته کنکوری فاقد آنزیمهای لیزوزوم و توانایی ذره خواری برخلاف ائوزینوفیل و نوتروفیلها.

آگرا نولوسیتها(بدون دانه)

 

 مونوسیت: بزرگترین گلبولهای سفید خون

آکادمی کنکور - نکته کنکوری هسته در مونوسیتهای جوان لوبیایی شکل و در سلولهای پیر نعل اسبی است.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری توانایی خروج از خون و مستقر شدن در بافتهای بدن را دارند که به سلولهای درشتی به نام ماکروفاژ تبدیل میشوند که با لیزوزومهای فراوان میکروبها و بقایای سلولهای مرده را میبلعند. به طور غیر مستقیم در حفظ و ترمیم و به طور مستقیم در دفاع از بدن دخیل هستند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری ماکروفاژ ها فقط در بافت حضور دارند و توانایی وارد شدن دوباره به خون(دیاپدز) را ندارند(بر خلاف لنفوسیتها). ولی با اینکه در خون وجود ندارند در از بین بردن باکتریهای خون به واسطه تولید پروتئینهای مکمل نقش دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری ماکروفاژها در ایمنی غیر اختصاصی  و در مبارزه با سلولهای سرطانی نقش دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری ماکروفاژها همانند پلاسموسیتها دستگاه گلژی گستردهای دارند.

  لنفوسیت

 

لنفوسیت B : در ایمنی هومورال نقش دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری لنفوسیتها (B و T) به طور مکرر در اعضاء لنفی و بافتهای بدن از خون خارج میشوند و مجدداً به خون باز میگردند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری لنفوسیتهای B دارای عمر کوتاهی هستند ولی سلولهای خاطره که از تقسیم و تغییر سلولهای لنفوسیتB به وجود میآیند و سلول خاطره نام دارند دارای عمر طولانی از چند ماه تا چند سال هستند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری در مبارزه با سلولهای سرطانی نقش دارند(اما نه به اندازهی اهمیت لنفوسیت T و ماکروفاژها).

لنفوسیت T : در ایمنی سلولی نقش دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری در مقایسه با لنفوسیتهای B دارای عمر بیشتری هستند(چند سال)

آکادمی کنکور - نکته کنکوری همانند ماکروفاژها در مبارزه با سلولهای سرطانی نقش مهمی دارند.

 

پاسخ دمایی

هنگام مبارزه با عوامل بیماری زا هیپوتالاموس در مغز که مرکز کنترل و تنظیم دمای بدن است دمای بدن را تا چند درجه بالاتر می برد (که در این حالت می گوییم فرد دچار تب شده است) در این دما بسیاری از میکروب ها امکان رشد ندارند و به فنا میرن.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : تب همانند خاصیت اسیدی عرق شرایط سختی رو برای بسیاری از میکروب ها فراهم میکنه تا نتوانند رشد کنند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : در تب برخلاف پاسخ التهاب دمای همه جای بدن افزایش پیدا می کنه.

آکادمی کنکور - نکته کنکورینکته : افزایش تب میتونه برای ما خطرناک باشه چون در دمای 45 درجه بدن بسیاری از آنزیم های بدن غیر فعال می شوند.

پروتئین های دفاعی

پروتئین های مکمل

انواع خاصی از پروتئین ها در دفاع غیر اختصاصی نقش دارند یکی از این پروتئین ها که کار بعضی از  اجزای دستگاه ایمنی رو تکمیل می کنند پروتئین مکمل است. پروتئین مکمل توسط ماکروفاژها ،سلول های پوششی روده  و کبد ساخته می شوند و اصلا قبل ازینکه عوامل بیماری زا وارد بدن شوند در بدن ودر خون حضور دارند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : با وارد شدن میکروب ها در بدن تعداد این پروتئین ها کم می شود چون به هم می پیوندند و ساختار هایی حلقه مانند ایجاد میکنند و فعالی می شوند این ساختار ها غشای میکروب ها(باکتری ها) را تجزیه می کنند.ویروس ها که غشاء ندارند چون سلول نیستند پس بر ویروس ها بی تاثیره!

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : دقت کنید که ویروس ها زنده نیستند و فاقد غشاء سلولی هستند  پس پروتئین های مکمل بر بیماری های ویروسی بی اثر است.اما در بیماری های با عامل باکتری موثره! پس بهتره لیست بیماری های ویروسی و باکتریایی رو بشناسید.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : بیماری های ویروسی : زگیل، آبله مرغان، آبله گاوی، هرپس تناسلی، آنفولانزا، ایدز، هاری، تبخال، هپاتیت، اوریون، فلج اطفال

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته : بیماری های باکتریایی : گلودرد، جوش صورت، سل ، دیفتری، مسمومیت شایع غذایی، مسمویت کشنده غذایی یا بوتولیسم

اینترفرون

پروتئین دیگری که در دفاعی غیر اختصاصی نقش دارد اینترفرون است. اینترفرون از سلول های آلوده به ویروس ترشح می شود.(پس سلول های سالم در حالت عادی اینتروفرون ترشح نمیکنند) و این پروتئین از تکثیر ویروس ها در سایر سلول های سالم (و نه بیمار) جلوگیری میکند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: پس دقت کنید خود ویروس های آلوده شده به ویروس میمیرند و اینترفرون نمی تواند برای خودشون مفید باشه ولی به سلول های سالم کمک میکند.

آکادمی کنکور - نکته کنکوری نکته: اینترفرونی که در پاسخ به یک ویروس ترشح می شود باعث مقاومت سلول های سالم در برابر بسیاری از ویروس ها می شود دلیلش اینه که پاسخش غیر اختصاصیه.

 
به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 6 | امتیاز: 5 از 5
سلام.درجزوه قید شده است که لنفوسیت T نمیتواند دیاپدز انجام دهد ولی در اخرین سوال زیست سال 94 خلاف این را گفته است؟لطفا در این باره توضیح بفرمایید.
سلام دوست عزیز. دیاپدز از انواع حرکت آمیبی هستش.لنفوسیت T حرکت آمیبی ندارد.دلیل این که در کنکور لنفوسیت T رو جزو سلول‌های حساب کرده که دیاپدز می‌کنند اینه که لنفوسیت‌های T هم از رگ‌های خونی خارج می‌شوند ولی هر چیزی که از خون خارج بشه لزوما به معنی دیاپدز نیست. اما ازونجایی که مرجع کنکور کتاب درسی و تفکر طراحه شما هر گلبول سفیدی رو که نوشته از خون خارج میشه دیاپدز در نظر بگیرید.
سلام اینترفرون با فرایند اگزوسیتوز از سلول خارج یا بعد از متلاشی شدن سلول الوده ازاد میشه؟ وتوسط کدوم ریبوزوم ها ساخته میشه؟ ممنون
سلام. اینترفرون توسط ریبوزوم‌های روی شبکه آندوپلاسمی زبر ساخته میشه چون قراره به خارج از سلول ترشح بشه. اینترفرون با اگزوسیتوز از سلول‌های آلوده ترشح میشه و با تداخل در تکثیر ویروس در سلول‌های سالم مانع از تکثیر ویروس‌ها در سلول‌های سالم میشه!
سلام اینترفرون در چرخه لیزوژنی هم ترشح میشه؟ ممنونم
دوست عزیزم چرخه‌ی لیزوژنی و لیتیک دو چرخه‌ی مربوط به همانند سازی ویروس های باکتریوفاژ در باکتری هاست. اینترفرون پروتئین دفاعی‌ای است که در انسان و بسیاری از جانوران ساخته میشه. پس ارتباط دادن اینترفرون به چرخه‌ی لیزوژنی کار اشتباهیه که متاسفانه برخی از کتاب های کنکور این کار رو انجام دادن! برای پی بردن به صحت حرف بنده به لینک رو به رو مراجعه کنید : https://en.wikipedia.org/wiki/Lysogenic_cycle
سلام خدمت شما بزرگوار توو تعاریف ائوزینوفیل به اشتباه نوشتین قدرت آندوسیتوز درواقع قدرت فاگوسیتوز هستش و همچنین در اینترفرون نکته اول سلول های آلوده به ویروس میمیرند نه ویروس های آلوده به ویروس
سلام به دوست گل. نه جانم اشتباه نیست. اندوسیتوز خودش به چهار روش امکان‌پذیره: ۱. درون‌بری با واسطه پروتئین کلاترین (Clathrin) ۲. درون‌بری به شکل حفرۀ غشایی (caveola) ۳. قطره‌خواری یا پینوسیتوز (pinocytosis) (اندوسیتوز مایعات یا مولکول‌های کوچک) ۴. بیگانه‌خواری یا فاگوسیتوز - در واقع نوعی از اندوسیتوز، فاگوسیتوز نامیده میشه که در اون ذرات جامد مانند باکتری توسط سلول فاگوسیت (مانند ماکروفاژ) بلعیده می‌شوند. پس اگه شما به جای فاگوسیتوز بگید آندوسیتوز اشتباه نیست!
سلام. وقتی ویروس مولد تبخال در اعصاب پنهانه این باعث ترشح اینترفرون میشه؟ متشکرم
بله باعث ترشح میشه! هر نوع سلول آلوده به ویروس میتونه ترشح کنه!
سلام. شما نوشتید که آگرانولوسیت ها فاقد لیزوزوم هستند از طرفی گفتین مونوسیت ها لیزوزوم فراوان دارند... موضوع چیست؟؟؟