فهرست
 
  1. انواع بیماری ها و عوامل بیماری زا
  2. مبارزه با عوامل بیماری زا
  3. روش مقابله با میکروب ها

 

انواع بیماری ها و عوامل بیماری زا

بیماری

بیماری هایی که توسط میکروب یا جانوران ایجاد می شوند(عفونی)

بیماری های ویروسی: عوامل بیماری زای غیر زنده عامل آن هستند در نتیجه برخی عوامل بیماری زا غیر زنده هستند.

بیماری های باکتریایی: عامل بیماری زایی یک باکتری است مانند باکتری مایکوباکتریوم توبرکلوسیز

بیماری های با عامل آغازی: عامل آن یک آغازی است. مانند برخی آمیب ها، توکسوپلاسموسیز

بیماری های با عامل جانوری: مانند کرم آسکاریس، کرم کدو

بیماری های غیر میکروبی

بیماری های مانند کم خونی: کمبود ماده مورد نیاز بدن،گواتر و ...

بیماری های ژنتیکی: آلکاپتنوریا، فنیل کتونوریا

بیماری های خود ایمنی: عامل آن اختلال در دستگاه ایمنی است مانند بیماری MS، روماتیسم قلبی، میاستنی گراویس

 

نکته : دقت کنید برخی میکروب ها مفید هستند مثلا میکروب هایی که درون روده ما قرار دارند و با تجزیه سلولز ویتامین B و K تولید می کنند. پس نمی توان گفت همه میکروب ها بیماری زا هستند.

نکته : با نگاه به جدول بالا می توان فهمید لزوما عامل همه ی بیماری ها میکروبی نیستند.


سوال : کدام عبارت صحیح است ؟

1) در همه ی عوامل بیماری زای میکروزی تنفس سلولی داریم.

2) همه ی عوامل بیماری زا هومئوستازی دارند.

3) همه ی ویروس ها بیماری زا هستند.

4) نمی توان گفت همه ی عوامل بیماری زا به تنهایی توانایی تولید مثل دارند.

حل :

1) خیر ویروس ها یکی از عوامل بیماری زا هستند که غیر زنده بوده و فاقد تنفس سلولی هستند در فصل 8 پیش خواهید خواند که تنفس سلولی در همه ی سلول های زنده وجود دارند چون همه ی سلول های زنده به انرژی نیاز دارند.

2) خیر ویروس ها مرده هستند و فاقد هومئوستازی و تنظیم محیط داخلی هستند.

3) خیر در فصل 9 پیش خواهید خواند که برخی از ویروس ها بیماری زا هستند نه همه ی ان ها.

4) بله ویروس ها برای تولید مثل نیاز به جانداری زنده دارند و خود به تنهایی می تواند تولید مثل کند.


مبارزه با عوامل بیماری زا :

اجزای تشکیل دهنده دستگاه ایمنی که در سراسر بدن پراکنده هستند(برخی توسط خون پراکنده شده اند و یا از طریق سلول ها ترشح می شوند) به طور مداوم با هم مولکول هاو سلول های غیر خودی (مانند باکتری ها و عوامل بیماری زا) و یا سلول های خودی تغییر شکل یافته مثل سلول های سرطانی را شناسایی می کنند و سعی بر سرکوب آن دارند. البته هر بیماری ای را نمیتوانند شناسایی کنند مثلا بیماری کم خونی را نمی شناسایی کنند.

نکته : طبق عبارات بالا نمیتوان گفت سیستم ایمنی لزوما همه ی عوامل بیماری زا را شناسایی می کند.


روش مقابله با میکروب ها

دفاع غیر اختصاصی در مقابل اغلب میکروب ها یکسان عمل می کند.

سیستم دفاعی بدن

دفاع غیر اختصاصی

تخستین خط دفاع غیر اختصاصی

پوست: مخصوص سطح خارجی بدن است .لایه های شاخی پوست که مرده هستند و به صورت فشرده کنار هم قرار گرفته اند مانع از نفوذ میکروب ها می شوند

چربی و عرق پوست باعث اسیدی شدن سطح پوست شده و رشد و تولید مثل بسیاری از میکروب ها در این محیط اسیدی امکان پذیر نیست.همچنین عرق دارای آنزیم لیزوزیم است که دیواره باکتری ها را تجزیه میکند.دیواره باکتری ها از جنس گلیکوپروتئینی است.

لایه های مخاطی: مخصوص حفره های داخلی بدن است مانند لوله گوارش، مجاری ادراری ، مجاری تنفسی ، واژن و ... این حفره ها فاقد لایه های شاخی مرده هستند و به جای آن دارای لایه مخاطی هستند که این لایه دارای ترشحات مخاطی است این ترشحات نیز مانند عرق آنزیم لیزوزیم دارد .ترشحات مخاطی میکروب ها را به دام می اندازد این میکروب ها اگر در مجاری تنفسی باشند :

 1. از طریق مژک هایی که در نای و نایژه قرار دارند به سمت حلق یعنی بالا فرستاده می شوند تا از  طریق ماهیچه های ارادی حلق از دهان خارج شوند.

2. از طریق عطسه و سرفه از دهان و بینی خارج شوند.

نکته: کیسه های هوایی فاقد مژک، موکوز و آنزیم لیزوزیم است.

اگر در مجاری گوارشی باشند : ابتدا به معده رفته و تحت تاثیر آنزیم های گوارشی و اسید معده و لیزوزیم قرار میگیرند و تجریه شده و سپس از طریق مدفوع دفع می شوند.

اگر در مجاری ادراری باشند : با ادرار از بدن دفع می شوند.

دومین خط دفاع غیر اختصاصی

1. پاسخ التهابی

2. پاسخ دمایی

3. گلبول های سفید مانند نوتروفیل ، ماکروفاژها ، مونوسیت و ائوزینوفیل ها

4. پروتئین های مکمل و اینترفرون

دفاع اختصاصی

ایمنی هومورال: توسط لنفوسیت هایB

 ایمنی سلولی: توسط لنفوسیت هایT

 

 

 

به این جزوه آموزشی امتیاز دهید:
لطفا برای امتیاز دادن به این مطلب وارد شوید.
تعداد افراد امتیاز دهنده: 9 | امتیاز: 4.67 از 5